Avrupa’da İslâm’ın varlığına kısaca baktığımızda, Avrupa’daki Müslümanlar ile ilgili üç ana trendin var olduğunu görürüz. Bunların birincisi, İslâm’ın ilk yüzyılında Ümmet (İslâm devleti)’i yayma arzusunun bir sonucu olarak, Avrupa’nın güney batısında İslâmî topluluklar oluşturma teşebbüsüydü. Her ne kadar tarihsel olarak daha sonra meydana gelmiş olsa da ikinci trend, Doğu ve Güney Doğu Avrupa’da İslâmî topluluklar oluşturmaya yönelik benzer bir teşebbüstü. Esasen, Avrupa kıtasındaki komşu ülkeleri fethetmek için çalışan Osmanlı sultanları tarafından ortaya konulmuştur. Son sırada fakat o kadar da önemsiz olmayan trend ise, Avrupa’nın batı ve kuzeyindeki gelişmiş ülkelere yönelik işçi göçü ve Müslüman öğrenciler ile mültecilerin gelişidir.

Yukarıda işaret edilen ilk trend Orta Çağ tarihinde iyi bilinmekteydi.^[1] Bu trend, MS 632 (Peygamber Muhammed’in ölümü) ile -Müslüman birliklerin durduğu ve böylece Fransa ve Batı Avrupa’nın geri kalan bölgesinin İslâm idaresine girmekten kurtulduğu- 732’deki meşhur Tur ve Puvatiye Savaşı’na kadarki dönemde İslâm devletinin hızlı bir şekilde yayılmasının bir sonucu olarak, Müslümanların İtalya ve Fransa’nın güneyinin yanı sıra İspanya’yı fethetme teşebbüsüydü. Papa’ya sadık Hıristiyan bölgeler Müslümanlara direnmelerine rağmen, Müslümanların, Arianlar ve Donatistler gibi Hıristiyan heretik grupların çoğunlukta olduğu bölgelerde önemli başarılar elde etmesi dikkate değerdir.^[2] Öyle ki İspanya’nın yeniden geri alınışı, hem İspanya’daki Roma merkezli Hıristiyanların heretik Hıristiyanlar üzerindeki, hem de Hıristiyanların Müslümanlar üzerindeki bir zaferi olarak algılanmıştır. Aynı şey Sicilya -İtalya’nın güneyi ve İtalya ile İspanya arasındaki adalar- hakkında da söylenebilir. Orada İslâm yüzyıllar önce ortadan kaybolmuştur ve yıllardır Roma Katolik dininin hâkimiyeti söz konusudur. Bilim, felsefe ve sanat açısından İslâm, Orta Çağ Hıristiyan düşüncesini güçlü bir şekilde etkilemiştir.^[3] Öyle ki Roger Garaudy, unutulmasına rağmen, Greko-Romen miras ve Yahudi-Hıristiyan geleneğinin yanında modern Avrupa’nın üçüncü direği olarak İslâm’dan söz etmiştir.^[4]