“Mâtürîdîlik”,
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin (ö.333/944)
İslam-Türk kültürü içerisinde geliştirdiği
ve sistematik bir tarzda ortaya koyduğu “inanç
sistemi” ya da “din anlayışı”nı
benimseyen ve takip eden kimselere verilen bir
isimlendirmedir. Tarihsel süreçte bu Kelam ekolü,
akla daha çok önem vermekle şöhret bulmuştur.
Bu
ekole adını veren İmam Mâtürîdî’nin yetiştiği
dönem, Abbasi İmparatorluğu’nun zayıflamasından
sonra Mâveraünnehir’de kurulan ve ilim adamlarını
himaye etme ve ilmî faaliyetleri
desteklemeleriyle tanınan Samani Hanedanlığı’nın
(h. 261-390/m. 874-999) en parlak dönemidir. Bu dönemde,
gerek Samani Devleti’nin başkenti olan Buhara,
gerekse Tirmiz, Nesef, Taşkent, Fergana gibi önemli
şehirlerin başında gelen ve Mâtürîdî’nin
doğup büyüdüğü Semerkand birer ilim ve sanat
merkezi haline gelmiş ve Bağdat’ı gölgede bırakacak
düzeye ulaşmıştır.