Mezhep
Mezheplerin
meydana gelmesi toplumun sahip olduğu dinî anlayış
ve kültürdeki gelişmenin ve değişmenin kaçınılmaz
bir sonucudur. Diğer bir ifade ile mezheplerin
oluşması bir kültür değişimidir. Bu gelişmede
din ile kültürün birbirini karşılıklı
etkilemesinin payı büyüktür. Kültür dini
etkileyerek din içinde çeşitli yorum farklılıklarının
oluşmasına, bunun da mezhepler şeklinde
sistematik ve organize kurumlar haline dönüşmesine
neden olmaktadır. Buna karşılık din içinde
mezheplerin oluşmasıyla ve bunların tarihî süreç
içerisindeki gelişimi ile kültür içerisinde
değişmelerin ve dönüşmelerin meydana gelmesi
şeklindeki bir gelişme de kaçınılmazdır. Ünlü
İngiliz şair ve düşünürü Eliot’a göre
din ile kültür arasındaki ilişki o kadar sıkıdır
ki, dinde meydana gelen her değişmenin kültüre
doğrudan yansıması olmaktadır.
Onun kültürü, “herhangi bir toplumun dininin
vücut bulmuş bir şeklidir”
biçimindeki tanımlaması da bu kanaatinin
ifadesidir.