Araştırma Makalesi

Osmanlı Dönemi Arap Şiirinde Peygamber Methiyeleri (1517-1798)

The Prophet's Eulogies in Arabic Poetry During the Period of the Otoman (1517-1798)

Öz

Bu çalışmada, Osmanlı döneminde büyük bir yaygınlık kazandığı gözlenen dinî şiirlerin bir parçası olarak kabul edilen peygamber övgüleri ele alınmaktadır. Şairler, Peygamber methiyelerinde, içerik olarak, Hz. Muhammed'in (s) doğu-muna, nesebine, şirkin onunla ortadan kalkıp karanlığın yok olduğuna, güzel ahlakına, fiziki yapısına, mucizelerine, şefaatine, istekte bulunmaya, ona duyulan özleme, kutsal mekânlara, ona, ehl-i beytine ve ashabına salât ve selam getirmeye dair birçok konuya yer vermişlerdir. Ayrıca buna paralel olarak nebevî methiyelerin bir türü olarak gelişip Memluklu döneminde ortaya çıkan ve Osmanlı döneminde yıldızı parlayan bedî‘iyyât, bütün yönleriyle ele alınıp incelenmektedir.
In this study, the eulogy for the prophet which is accepted as a part of the religious literature and was widespread in the Ottoman period is being considered. These take up the matter about such as the birth, genealogy, collapsing of atheism, proper moral, physical shape, miracle, intercession, longing, holy places of the prophet and mention (salat) about him, his family and his friends. In this paper, Bedî‘iyyât which appeared as a branch of the eulogy of the prophet in the period of the memluks and developed much more in the period of the Ottoman is being considered with the all aspects.

Anahtar Kelimeler

Peygamber Övgüleri, Hz. Muhammed (S), Bedî‘İyyât, Arap Edebiyatı, Şiir, Osmanlı Dönemi
The Prophet's Eulogies, Hz. Muhammad (Puh), Bedî‘İyyât, Arabic Literature, Poetry, The Ottoman Period

Kaynakça

  • Abdulgani en-Nablusî, Nefehâtu'l-Ezhâr ‘Alâ Nesemâti'l-Eshâr fî Medhi'n-Nebiyyi'l-Muhtâr, Beyrut-Kahire, tsz.
  • Ahmed b. El-Makkarî et-Telmesânî, Nefhu't-Tîb min Ğusni'l-Endelusi'r-Ratîb, thk: İhsan ‘Abbas, Beyrut, 1988.
  • Ahmed Fevzî el-Heyeb, el-Hareketu'ş-Şi‘riyye Zemen el-Memâlîk fî Halebi'ş-Şehbâ', 1.bs., Beyrut, 1986.
  • Ali Ebu Zeyd, el-Bedî‘iyyât fi'l-Edebi'l-‘Arabî, 1.bs., Beyrut, 1983.
  • Bekrî Şeyh Emîn, Mutala‘ât fi'ş-Şi‘ri'l-Memlûkî ve'l-‘Usmânî, 4.bs., Beyrut, 1986.
  • Corcî Zeydan, Târîhu Âdâbi'l-Lugati'l-‘Arabiyye, Beyrut, 1983.
  • Ebu'l-Vefa' el-‘Urdî, Me‘adinu'z-Zeheb fi'l-A‘yâni'l-Müşerrefeti bihim Haleb, thk: Muhammed Altuncî, 1. bs., Halep, 1987.
  • el-Bûrînî, Terâcimu'l-A‘yân min Ebnai'z-Zemân, thk: Salahuddin el-Muneccid, Dimeşk, 1959.
  • el-Bûsîrî, Divan el-Bûsîrî, thk: Muhammed Seyyid el-Keylanî, 1.bs., Kahire, 1955.
  • el-Emir Mencik Paşa ed-Dimeşkî, Dîvân el-Emir Mencik Paşa ed-Dimeşkî, Dimeşk, 1301.
  • el-Hafacî, Reyhânetu'l-Elibba' ve Zehretu'l-Hayati'd-Dunyâ, thk: Muhammed Abdulfettâh el-Hulu, 1.bs., Mısır, 1967.
  • el-Hurî Nikolas es-Sâiğ, Divan Nikola es-Sâiğ, 3. bs., Beyrut, 1874.
  • el-Muhibbî, Hulâsatu’l-Eser fî A‘yâni’l-Karni’l-Hâdî ‘Aşer,3. bs., Beyrut, 1988.
  • el-Muhibbî, Nefhatu'r-Reyhâne ve Raşhatu Tılai'l-Hâne, thk: Muhammed Abdulfettâh el-Hulu, 1.bs., Mısır, 1968.
  • el-Murâdî, Silku'd-Durer fî A‘yâni'l-Karni's-Sânî ‘Aşer, thk: Ekrem Hasan el-‘Ulebî, Dâru Sâdır, Beyrut, 2001.
  • Gazî Şebîb, Fennu'l-Medîh en-Nebevî fi'l-‘Asri'l-Memlûkî, 1.bs., Beyrut, 1998.
  • Halîl b. Aybek es-Safedî, el-Vâfî bi'l-Vefeyât, Dimeşk, 1953.
  • İbn Hicce el-Hamevî, Hizânetu'l-Edeb ve Ğayetu'l-Ereb, Şerh: ‘İsâm Şa‘îtu, 2.bs., Beyrut, 1991.
  • İbn Kennân es-Sâlihî, Yevmiyyât Şâmiyye, thk: Ekrem Hasan el-‘Ulebî, Dâru’t-Tabba‘, Dimeşk, 1994.
  • İbn Ma‘sûm el-Medenî, Envâru'r-Rabî‘ fî Envâ‘i'l-Bedî‘, thk, Şakir Hadî Şukr, 1.bs., Necef, 1968.
  • İbn Ma’sûm el-Medenî, Dîvân İbn Ma‘sûm, thk: Şakir Hadî Şukr, 1.bs., Beyrut, 1988.
  • İbn Şaşu, Terâcimu Ba‘di A‘yâni Dimeşk, mür., Nahle Kalafat, Beyrut, 1886.
  • İbnu’l-‘İmâd, Şezerâtu’z-Zeheb fî Ahbâri men Zeheb, thk: Abdulkadir el-Arnaut - Muhammed el-Arnaut, 1.bs., Dâru İbn Kesîr, Dimeşk, 1993.
  • İbnu'n-Nakîb, Dîvânu İbnu'n-Nakîb, thk.: Abdullah el-Cebbûrî, mür.: Ahmed el-Cündî, Dimeşk, 1963.
  • İsmail Hakkı Sezer, Şair Busirî ve Bürdesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 1984.
  • İsmail Paşa el-Bağdâdî, Hediyyetü’l-‘Arifîn Esmâu’l-Müellifîn ve Âsâru’l-Musannifîn min Keşfi’z-Zünûn, Beyrut,1982.
  • Mahmûd Ali Mekkî, el-Medâihu'n-Nebeviyye, 1.bs., Kahire, 1991.
  • Mehmet Mesut Ergin, İbn Ma‘sûm el-Medenî Şa‘iren, Dimeşk, 2004.
  • Muhammed b. Ali eş-Şevkânî, el-Bedru't-Tâli‘ bi Mahasini Men Ba‘de'l-Karni's-Sâbi‘, thk: Hüseyin b. Abdullah el-Ömerî, 1.bs., Dimeşk, 1998.
  • Muhammed Halil el-Murâdî, ‘Arfu'l-Beşâm Fî Men Veliye Fetvâ Dimeşk eş-Şâm, thk: Muhammed Mutî‘ el-Hâfiz-Riyâd Abdulhamîd Murâd, 2.bs., Dimeşk.
  • Muhammed Ragıb et-Tabbâh, İ‘lâmu’n-Nubelâ fî Târîhi Halebi’ş-Şehbâ’, 2.bs., Haleb, 1988.
  • Muhammed Salim Muhammed, el-Medâihu'n-Nebeviyye Hatta Nihâyeti'l-‘Asri'l-Memlûkî, 1.bs., Dimeşk, 1996.
  • Na‘îm el-Hımsî, Nahve Fehmin Cedîdin Munsifin Liedebi'd-Duveli'l-Mutetabi‘a ve Tarîhihi, Lazkiye, 1979.
  • Ömer Musa Paşa, İbnu'n-Nakîb Şa‘iru't-Tabîat ed-Dimeşkî fi'l-‘Asri'l‘Usmanî, Dimeşk, 1970.
  • Ömer Musa Paşa, Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî el‘Asru'l-‘Usmanî, 1. bs., Dâru’l-Fikr, Dimeşk, 1989.
  • Ömer Rıza Kehhale, Mu‘cemu’l-Müellifîn, 1. bs., Beyrut, 1993.
  • Şevkî Dayf, el-Belâğa Tatavvur ve Târîh, 8. bs., Mısır, 1991.
  • Şevkî Dayf, Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî ‘Asru'd-Duvel ve'l-İmârât eş-Şâm, 2.bs., Mısır, 1990, s. 277.
  • Şihâbuddîn Ahmed b. Hacer el-‘Askalânî, ed-Dureru'l-Kâmine fî A‘yâni'l-Mieti's-Sâmine, thk: Muhammed Seyyid Câdu'l-Hâk, Kahire, 1966.
  • Zeki Mübarek, el-Medâihu'n-Nebeviyye ve Medîhu Ehli'l-Beyt, 2.bs., Dimeşk, 1997.

Detaylar

Sayı
Cilt: 7, Sayı: 1, Bahar 2007
Geliş Tarihi
13.03.2007
Kabul Tarihi
13.11.2019
Yayın Tarihi
31.05.2007
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Arap Dili ve Belağatı

Nasıl Atıf Yapılır

Ergin, Mehmet Mesut. “Osmanlı Dönemi Arap Şiirinde Peygamber Methiyeleri (1517-1798)”. Marife 7/1. 31 Mayıs 2007. 119-135. https://doi.org/10.5281/zenodo.3343813.
Özet Görüntüleme: 1
PDF İndirme: 11

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: