Araştırma Makalesi

Neoklasik Din Sosyolojisi: Niklas Luhmann’da Sistem Olarak Din

Neo-Classical Sociology of Religion: Religion as a System in the Thought of Niklas Luhmann

Öz

Bu makalede sistem teorisinin önemli temsilcisi Niklas Luhmann’ın din teorisi ve sosyolojik din yaklaşımları ele alınmıştır. Luhmann’ın din sosyolojisi, sistem teorisinde dinin nasıl ele alındığını ortaya koymaktadır. Oldukça soyut bir çerçevede işlenen teoride dinin tarihsel formlarının eksikliği hissedilmektedir. Sistem teorisinin din yaklaşımlarında en önemli sorun, insanın özne olarak bulunmayışıdır. Luhmann bu sorunu psişik sistem yaklaşımıyla aşmaya çalışır; ancak onun genel sistem perspektifinden dolayı, sosyal iletişim diline indirge-nemeyen dindarlığın çeşitli boyutlarında teorik ve pratik sorunlarla karşı karşıyadır.
In this article, theory of religion and approaches of sociological religion of Niklas Luhmann who is an important representative of system theory will be handled. Niklas Luhmann’s sociology of religion puts forward how to evaluate religion as a system. Lack of historical forms of any religion is seen in this theory which is studied in so abstract concept. The most important question of this system theory on the approach of religion is not accepting the human as a subject. Niklas Luhmann tries to solve this question with the method of psychical system; however, because of his general perspective of system, it comes face to face with some theoretical and practical gaps or questions in the non-organizational dimension of religious experience which cannot be reduced to language of social communication.

Anahtar Kelimeler

Din Sosyolojisi, Din, Neoklasik Din Sosyolojisi, Niklas Luhmann
Sociology Of Religion, Religion, Neo-Classical Sociology Of Religion, Niklas Luhmann

Kaynakça

  • Abraham, M. (2004). “’Joint venture’ oder ‘feindliche Übernahme’-Niklas Luhmanns Religionstheorie und die Theologie”, NZTSTh, Bd. Walter de Gruyter, 387-422.
  • Alver, F. (2006). “Niklas Luhmann”, Kadife Karanlık 2, Ayna Şövalyeleri içinde Su Yayınevi, İstanbul, 141-171.
  • Berger, P. L. (2000). Kutsal Şemsiye, Dinin Sosyolojik Teorisinin Ana Unsurları, Çev. Ali Coşkun, 2. Baskı, Rağbet Yayınları, İstanbul.
  • Bodur, H.E. (2005). “Sosyolojik Din Teorisi ve Türk Din Sosyolojisi”, Türk Din Sosyolojisinin Temel Sorunları Sempozyumu”, Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Yayını, Çorum, 75-88.
  • Coştu, Y. (2003). “Homojenlik ve Heterojenlik Arasında Küreselleşme-Din İlişkisi”, İslamiyat, VI, sayı 2, 67-76.
  • Çiğdem, A. (1997). Bir İmkan Olarak Modernite-Weber ve Habermas, İletişim Yayınları, İstanbul.
  • Dahm, K.-W. (1975). Das Jenseits der Gesellschaft, “Gesellschaftliche Bestimmung von Unbestimmbaren: Niklas Luhmann”, Cladius Verlag, München, 269-279.
  • Döbert, R. (1973). Systemtheorie und die Entwicklung religiöser Deutungssysteme-Zur Logik des sozialwissenschaftlichen Funktionalismus, Erste Auflage, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main.
  • Erdem, F.-J. Özen (2003). “Niklas Luhmann’ın Tanıdıklık, Emin Olma ve Güven Ayırımı”, Sosyal Bilimlerde Güven, Ed. Ferda Erdem, Vadi Yayınları, Ankara, 53-59.
  • Fritsch, M. (2003). “Religon im System”, Orientierung, Nr. 11 67. Jahrgang, Zürich, 15 Juni, 126-131.
  • Habermas, J. (1998). “Niklas Luhmann’la Bir Tartışma (1971): Toplumun Sistem Kuramı mı, Eleştirel Toplum Kuramı mı?”, Sosyal Bilimlerin Mantığı Üzerine, Çev. Mustafa Tüzel, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 381-518.
  • Helmstetter, R. (2005). “Einen Unterschied kann man nicht anbeten: Luhmanns Systemtheorie als negative theologie?”, http://iasl.uni-muenchen.de/[15.09.2005].
  • Kaufmann, F.-X.(1989). Religion und Modernität, Sozialwissenscahftliche Perspektiven, J.C.B Mohr (Paul Siebeck) Tübingem.
  • Kehrer, G. (1988). Einführung in die Religionssoziologie, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt.
  • Kern, T.(1997). Zeichen und Wunder, Enthuastische Glaubensformen in der modernen Gesellschaft, Europäischer Verlag der Wissenschaften, Frankfurt am Main.
  • King, M. (2000). Avrupa’da Müslümanlar: İslam İçin Yeni Bir Kimlik, Çev. A.Taştan, Laçin, Kayseri.
  • Kirman, M.A. (2005). Din ve Sekülerleşme, Karahan Kİtabevi, Adana.
  • Knoblauch, H. (1999). Religionssoziologie, Sammlung Göschen, Walter de Gruyter, Berlin.
  • Köktaş, M.E.( 1993). Türkiye’de Dini Hayat, İşaret Yayınları, İstanbul.
  • Krech, V. (1999). Religionssoziologie, Transcripte Verlag, Bielefeld.
  • Lehmann, M. (2005). “Die Konfirmation der Differenz, Niklas Luhmanns Religionstheorie,” Vortrag im Systemtheoretischen Kolloqium der MLU Halle, 1/01, http://www.soziologie.uni-halle.de/lehmann/texte.html [24.01.2005].
  • Luhmann, N. (1972). “Die Organiserbarkeit von Religionen und Kirchen”, Religion im Umbruch, Herausgegeben: J. Wössner, Ferdnand Enke Verlag, Stuttgart, 245-285.
  • Luhmann, N. (1995). Social Systems, Tr. John Bednarz, Jr., with Dirk Baecker, Stanford University Pres, Stanford, California.
  • Luhmann, N. (1996). Funktion der Religion, 4. Aufl. Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main.
  • Luhmann, N. (1998). “Religion als Kommunikation”, Religion als Kommunikation, Hartmann Tyrell, Volkhard Krech und Hubert Knoblauch (Hrsg), Ergon Verlag, Würzburg, 135-145.
  • Luhmann, N. (2002a). Die Religion der Gesellschaft, Erste Auflage, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main.
  • Luhmann, N. (2002b). Refah Devletlerinin Siyaset Teorisi, Çev. Medeni Beyaztaş, Bakış Yayınları, İstanbul.
  • Özdemir, C. (2001). “Neofonksiyonalizm”, Osman Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 81.
  • Özdemir, C. (2000). Fonksiyonalizmden Neofonksiyonalizme: Klasik Teorilerin Yeniden İnşası, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Sarıbay, A. Y. (2005). Hukuk Felsefesi ve Sosyal Felsefe, “Hukuk ve Politika: Luhmann Sosyolojisi Bağlamında Bir Tartışma” (http://www.ivrturkey.org/ays.htm-[12.10.2005]).
  • Yoldaş, Y. (2004). İşlevsel-Yapısal Sistem Kuramı, Roma Yayınları, Ankara.
  • http://www.systemische-beratung.de/systemtheorie.htm#Systemisches Denken – heute[15.09.205].
  • http://www.berndporr.me.uk/luhmann3/node5.html[14.02.2006.

Detaylar

Sayı
Cilt: 7, Sayı: 1, Bahar 2007
Geliş Tarihi
12.03.2007
Kabul Tarihi
15.10.2019
Yayın Tarihi
31.05.2007
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Felsefe ve Din Bilimleri,
Din Sosyolojisi

Nasıl Atıf Yapılır

Çelik, Celaleddin. “Neoklasik Din Sosyolojisi: Niklas Luhmann’da Sistem Olarak Din”. Marife 7/1. 31 Mayıs 2007. 193-219. https://doi.org/10.5281/zenodo.3343805.
Özet Görüntüleme: 4
PDF İndirme: 2

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: