Araştırma Makalesi

Dindarlık Tipleri Açısından Dua Formları

The Forms of Pray From the Standpoint of Types of Religiousness

Öz

Dua, insan için fıtrî bir değer taşımaktadır ve hem ibadetin hem de dinin özü mahiyetindedir. İbadetin diğer bütün formlarında olduğu gibi, insanın dua pratiğine yönelişinde de, biri dış güdümlü dindarlık, diğeri iç güdümlü dindarlık olmak üzere temel iki tutum vardır. Birbirine zıt karakterleri ifade eden bu iki tutum, dua eden insanın dinî yaşayışındaki kalitesini gösterir. Dinî yaşayışın derinlemesine boyutlarını ortaya koyan ve Allport tarafından sistemleştirilen dış güdümlü ve iç güdümlü dindarlık tutumları, duaya yönelişin hem içeriğini hem de davranış olarak yönelme biçimini belirler. Dış şartlara bağlı olarak yapılan duanın daha çok psikolojik gerçekliği, içten doğma bir şekilde yapılan duanın ise, ontolojik gerçekliği ön plandadır.
Pray is the nature worth for human and it is essential character of both worship and religion. As in the other forms of worship, there are two attitudes of human in tendency to pray. These two attitudes which they signify the opposite characters to each other indicate the quality of religious life of prayer man. The extrinsic and intrinsic religious orientations that they were named by Allport and that they are exposed the deeply dimensions of religious life, designate orientation to pray from the point of view of both its content and the form of tendency to pray as behavior. In the extrinsic orientation the psychological reality of pray and in the intrinsic orientation the ontological reality of pray are in the most important place.

Anahtar Kelimeler

Dua, İbadet, Dış Güdümlü Dindarlık, İç Güdümlü Dindarlık
Pray, Worship, Extrinsic Religiousness, And Intrinsic Religiousness

Kaynakça

  • Allport, G. W. - J. M. Ross, “Personal Religious Orientation and Prejudice”, Journal of Personality and Social Psychology, 5 (4), 1967, ss. 432-443.
  • Atkinson, Rita L. – Richard C. Atkinson – Ernest R. Hilgard, Psikolojiye Giriş, (trc. Kemal Atakay ve diğ.), 2 cilt, İstanbul 1995, Sosyal Yay.
  • Carrel, Alexis, Dua, (trc. M. Alper Yücetürk), İstanbul 1967, Yağmur Yay.
  • Cevizci, Ahmet, Felsefe Sözlüğü, İstanbul 2000, Paradigma Yay.
  • Cüceloğlu, Doğan, İyi Düşün, Doğru Karar Ver, İstanbul 1994, Sistem Yay.
  • Ellison, Christopher G. - Robert Joseph Taylor, “Turning to Prayer: Social and Situational Antecedents of Religious Coping Among African Americans”, Psychological Perspectives on Prayer içinde, (ed. Leslie J Francis, Jeff Astley), Bodmin 2001, Gracewing Publication, ss. 296-317.
  • Güney, Salih, Davranış Bilimleri ve Yönetim Psikolojisi Terimler Sözlüğü, Ankara 1998, Ocak Yay.
  • Hood, Ralph W. Jr. - Ronald J. Morris - Paul J. Watson, “Prayer Experience And Religious Orientation”, Psychological Perspectives on Prayer içinde, (ed. Leslie J Francis, Jeff Astley), Bodmin 2001, Gracewing Publication, ss. 228-235.
  • Hökelekli, Hayati, Din Psikolojisi, Ankara 1993,Türkiye Diyanet Vakfı Yay.
  • Heiler, Friedrich, Prayer, A Study in the History and Psychology of Religion, London & New York 1932, Oxford University Press.
  • Hill, Peter C. - Ralp W. Hood (editörler), Measures of Religiosity, Alabama 1999, Religious Education Press.
  • Huxley, Aldous, Kalıcı Felsefe, (trc. Latif Boyacı), İstanbul 1996, İnsan Yay.
  • Iqbal, Muhammad, The Reconstruction of Religious Thought in Islam, (ed. M. Saeed Sheikh), Lahore 1996, Institute of Islamic Culture.
  • Kimter, Nurten, “Dinî İnanç, İbadet ve Duanın Umutsuzlukla İlişkisi Üzerine”, Gençlik, Din ve Değerler Psikolojisi içinde, (ed. Hayati Hökelekli), Ankara 2002, ss. 183-208, Ankara Okulu Yay.
  • Koç, Mustafa, “Ruh Sağlığı ile Dinî Başa Çıkma Metodu Olarak Dua ve İbadet Fenomeni Arasındaki İlişki Üzerine Psikolojik Bir Yaklaşım”, Ekev Akademi Dergisi, 9 (24), 2005, ss. 11-32.
  • Kula, M. Naci, Bedensel Engellilik ve Dini Başa Çıkma, İstanbul 2005, Değerler Eğitimi Merkezi Yay.
  • Mabey, Juliet, Dualar Kitabı, (trc. Gökçer Özgür), İstanbul 2001, Anahtar Kitaplar Yay.
  • Marinier, Pierre, Dua Üzerine Düşünceler (Psikofizyolojik Sebepleri ve Sonuçları), (trc. Sadık Kılıç), İzmir 1990, Nil Yay.
  • Morgan, Marlo, Bir Çift Yürek, (trc. Eren Cendey), İstanbul 2000, Dharma Yay.
  • Pargament, Kenneth I., “God Help Me: Toward A Theoretical Framework of Coping for the Psychology of Religion”, Research in the Social Scientific Study of Religion, JAI Press, 1990, c. II, ss. 195-224.
  • Parladır, Selahattin, “İslâm’da Dua”, TDV İslâm Ansiklopedisi, IX, 530-535.
  • Rümke, H. C., The Psychology of Unbelief, (trc. M. H. C. Willems), Birmingham 1952, Rockliff Publishing Co.
  • Topçu, Nurettin, “Vaazın Psikolojisi”, Hece Dergisi, 10 (109), Ocak 2006, ss. 401-432.
  • Vergote, Antoine, Din, İnanç ve İnançsızlık, (trc. Veysel Uysal), İstanbul 1999, Marmara Üniv. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay.
  • Yaparel, Recep, “Yirmi-Kırk Yaşlar Arası Kişilerde Dinî Hayat ile Psiko-Sosyal Uyum Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma” (Basılmamış doktora tezi), Ankara Üniv. Sosyal Bilimler Enst., Ankara 1987.
  • Yavuz, Kerim, Çocukta Dinî Duygu ve Düşüncenin Gelişmesi, Ankara 1987, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay.

Detaylar

Sayı
Cilt: 7, Sayı: 2, Güz 2007
Geliş Tarihi
02.07.2007
Kabul Tarihi
07.12.2019
Yayın Tarihi
30.09.2007
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Felsefe ve Din Bilimleri,
Din Psikolojisi

Nasıl Atıf Yapılır

Albayrak, Ahmet. “Dindarlık Tipleri Açısından Dua Formları”. Marife 7/2. 30 Eylül 2007. 189-201. https://doi.org/10.5281/zenodo.3343835.
Özet Görüntüleme: 20
PDF İndirme: 56

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: