Araştırma Makalesi

Uzun Soluklu İslamcı Bir Dergi: Sebilürreşâd

A Long-Durable Islamic Review: Sebilurreshad (Its History and Its Approach to Some Sociocultural Problems)

Öz

başlayan Sebilürreşâd dergisi, 1965 yılına kadar kesintiye uğramakla birlikte uzun bir süre toplumsal ve kültürel tarihimizde yer almıştır. Yayıma başladığı yıllardan iti-baren değişik düşünce akımlarına mensup yazar ve bilim adamlarına saflarında yer verdiyse de, İslâmcılık akımının gelişme ve yayılma ortamı bulduğu bir dergi olmuş-tur. Dergi, İslâmcı akımın argümanları çerçevesinde özellikle Batılılaşmaya ve Batı-cılık akımına karşı söylem geliştirmiştir. Bu makalede II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinin en etkili İslâmcı dergilerinden olan Sebilürreşâd dergisinin tarihçesi, yayım politikası ve üzerinde durduğu bazı sosyolojik konuların bir değerlendirmesi yapılacaktır.
The journal of Sebilürre"âd started to publication life with the name of S rat- Müstakim during the declaration of Liberty 1908. It continued to contribute to social and cultural life for fifty years on and off. Although there are varieties of writers from different views, it became a ground for development of streams of thoughts for Islamization. The journal developed anti-Western rhetoric by using pro-Islamic arguments. In this article Sebilürre"âd as one of the most influential journals of Me"rûtiyet II. and the Republic, will be evaluated within its history, publication policies and some sociological subjects according content analysis.

Anahtar Kelimeler

Sırât, Sebilürreşâd, İslâmcılık, Batılılaşma, Eşref Edib Fergan, Mehmet Akif Ersoy, İçerik Analizi
Sirât-I Müstakim, Sebilürreşâd, Islamization, Westernization, Eşref Edib Fergan, Mehmet Akif Ersoy, Content Analysis

Kaynakça

  • Albayrak, Sadık, (1995), “Eşref Edib Fergan”, DİA, C. 11, İstanbul.
  • Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi, (1993). “Sebilürreşad”, C 19, Ana Yay. AŞ., İstanbul, s. 203-204) .
  • Arabacı, Caner, (2004), “Eşref Edib Fergan ve Sebilürreşad Üzerine”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce İslâmcılık, C. 6, İletişim Yay., İstanbul.
  • Bilmen, Ömer Nasuhi, (1955), “İslâm’da Demokrasi”, Sebilürreşâd, C. 9, S. 205, Eylül 1955.
  • Ceyhan, Abdullah. (1991), Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad Mecmuaları Fihristi, DİB. Yay., Ankara.
  • Çağan, Kenan, (2008), “Batılılaşma, İslâmcılık ve Mehmet Akif”, Hece, Mehmet Akif Özel Sayısı, Yıl:12, S:133, Ocak 2008.
  • Çebi, Murat Sadullah, (1997), “Sebilürreşat Türkiye’de İslâmcı Muhalefetin Sözcülüğünü Yapmış Bir Dergi”, Bilig-4/Kış ’97, s. 231-246.
  • Efe, Adem, (2002), II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e İslâmcılar ve Modernleşme (1908’den 1924’e), UÜSBE, Bursa, (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
  • Erişirgil, Emin, (1966), İslâmcı Bir Şairin Anatomisi, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., Ankara.
  • Ersoy, Mehmet Akif, (1944), Kur’an’dan Ayetler ve Nesirler, Neşr.Ömer Rıza Doğrul, Yüksel Yayınevi, İstanbul.
  • Eşref Edib, (1337), Anadolu’da İslâm Kongresi”, Sebilürreşâd, C. 19, Aded:472, 1337.
  • Eşref Edib, (1949), “Allah’ın İnayetiyle İkinci Cilde Başlıyoruz”, Sebilürreşâd, C. II, No:26, Ocak 1949.
  • Eşref Edib, (1957), “Ebu’l-Ula Beyle Beraber Nasıl Çalıştık? Sırat-ı Müstakim’i Nasıl Çıkardık?”, Sebilürreşâd, S. 238, s. 199–200.
  • Eşref Edib, (1958), “Sebilürreşâd’ın Ellinci Yılı”, Sebilürreşâd, C. XII, Sayı 276, Eylül 1958, s. 2–12.
  • Eşref Edib, (1962), Mehmet Akif (Hayatı ve Eserleri) I, İstanbul.
  • Fatma Zehra, (1329), Muhterem Sebilürreşâd Ceride-i İslâmiyesi Hey’et-i Tahririyesi Erkan-ı Kiramına”, Sebilürreşâd, C. 11, Aded:278, 1329, s. 277–278.
  • Gül, Adnan. (2007), “Batılılaşma Sürecinde Sebilürreşad Dergisi”, EKEV Akademi Dergisi, Yıl:1, S. 31, s. 39–54.
  • Gülcü, Ali İhsan, Sırat-ı Müstakim Dizini, Ankara Üniv. Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Kütüphanecilik Bölümü, (Yayınlanmamış Lisans Tezi).
  • Günaydın, Yusuf Turan, (2008), “Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşâd’da Mehmed Akif’in Rolü ve İzleri”, Hece Mehmet Akif Özel Sayısı, Yıl:12,S:133, Ocak 2008.
  • Hasan Hikmet (1339a), “Asrilik-Laiklik”, Sebilürreşâd, C. 22, Aded:555–556, 1339.
  • Hasan Hikmet, (1339b), “Asriliğin Manası”, Sebilürreşâd, C. 22, Aded:559–560, 1339.
  • Kara, İsmail, (1987), Türkiye’de İslâmcılık Düşüncesi C. 1, Risale Yay., İstanbul.
  • Karan, Hayreddin, (1957a), “Milli Mücadelede Sebilürreşâd-13”, Sebilürreşâd, C. X, S.246, s. 333-334; .
  • Karan, Hayreddin, (1957b), “Milli Mücadelede Sebilürreşad-15”, Sebilürreşâd, C. XI, 252, , s. 31.
  • Karan, (1957c), “Milli Mücadelede Sebilürreşad-19”, Sebilürreşâd, C. XI, S. 257, , s. 105-106;.
  • L. Bouvat, (1974), “Quelques Revues Ottomanes”, Revue du Monde Musulmane, 6. Yıl, Septembre, Volume XX, Liechtenstein, s. 282–393.
  • Ömer Fevzi, (1326), “Nida-yı Ehl-i İslâm”, Beyânu’l-Hak, C.1, Aded: 17, 2 Muharrem 1326.
  • Öğülmüş, Seladdin, (1992), “İçerik Çözümlemesi”, AÜ. Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, C. 24, S. 1, (Ayrı Baskı).
  • Mertoğlu, Suvat, (2001), Osmanlı’da II. Meşrutiyet Sonrası Modern Tefsir Anlayışı (Sırat-ı Müstakim/Sebilürreşâd Dergisi Örneği: 1908–1914), MÜSBE, İstanbul, (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
  • Said Halim Paşa, (1334), “İslâmlaşmak 1”, Sebilürreşâd, C. 15, Aded:378, 1334.
  • Sebilürreşâd (1327), “el-Cahidu fi Sebilillah”, Aded:1-183, C. 1-8.
  • Sebilürreşâd, (1330), “Cihad-ı Ekber Hakkında Beyanname-i Hazret-i Hilafetpenahi (Başkumandanlık Vekaletinin Beyanatı)”, C. 13, Aded:314, 1330.
  • Sebilürreşâd, (1339),“ Sebilürreşâd 22. Cildine Başlıyor”, C. 22, Aded:547–548, 2 Ağustos 1339.
  • Sebilürreşâd, (1948), “Allah’ın İnayetiyle Sebilürreşâd’a Başlıyoruz”, C. 1, No: 1, Mayıs 1948.
  • Sebilürreşâd, (1948), “Sözün Özü”, C. 1, S. 5, Haziran 1948.
  • Sebilürreşâd, (1948), Davamız İslâmın izzet ve şerefi davasıdır bu dava Müslüman Türk Milletinin davasıdır”, C. 1, No: 5, Haziran 1948.
  • Sebilürreşâd, (1951), “Sebilürreşad Beşinci Cilde Başlıyor”, C. V, S. 101, Nisan 1951.
  • Sebilürreşâd, (1955), “Hürriyet ve Demokrasinin Feyizleri”, C. 9, S. 205, Eylül 1955.
  • Shaw, Stanford, (2000), Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, C. 2, Çev:Mehmet Harmancı, e Yay., İstanbul.
  • Sitembölükbaşı, Şaban, (1995), Türkiye’d İslâm’ın Yeniden İnkişafı, İsam Yay., İstanbul.
  • Theodorson, George A.-Achilles G. Theodorson, (1979), A Modern Dictionary of Sociology, Harper&Row Publishers, Newyork.
  • Toprak, Zafer. (1985), “II. Meşrutiyet’te Fikir Dergileri”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. C. 1. İletişim Yay. İstanbul.
  • Tunçay, Mete, (1983), “Basın ve İstiklâl Mahkemeleri”, Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, C. 1, İletişim Yay., İstanbul.
  • Tütengil, Cavit Orhan, (1960), “Gazete ve Dergileri İnceleme Metodu”, İÜ. İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü Dergisi, S. 1, İstanbul.
  • Uçman, Abdullah, (1986), “Mehmet Akif’in Milli Mücadele Yıllarındaki Mev’izeleri”, Milli Kültür, Mehmet Akif Özel Sayısı, Aralık 1986, S. 55.
  • Varlık, Bülent, (1985), “Tanzimat ve Meşrutiyet Dergileri”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi. C. 1, İletişim Yay. İstanbul.

Detaylar

Sayı
Cilt: 8, Sayı: 2, Güz 2008
Geliş Tarihi
05.07.2008
Kabul Tarihi
16.12.2019
Yayın Tarihi
30.09.2008
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
İslam Tarihi ve Sanatları,
İslam Tarihi

Nasıl Atıf Yapılır

Efe, Adem. “Uzun Soluklu İslamcı Bir Dergi: Sebilürreşâd”. Marife 8/2. 30 Eylül 2008. 155-178. https://doi.org/10.5281/zenodo.3343960.
Özet Görüntüleme: 16
PDF İndirme: 5

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: