Araştırma Makalesi

Evrensel Mesajlara Taşıyıcılık Yapan Tarihsel Bir Form Olarak Kuran Dili

The Qoranic Language as a Historical Form Bearing the Universal Messages

Öz

Kuran dilinin seçiminde ilahi bir belirlemenin mi yoksa konjonktürel şartların mı et-kin olduğu sorunsalı Kuran ayetlerinin tarihsel ya da evrensel bağlamlara yerleşti-rilmesi tartışmalarını yakından ilgilendirmektedir. Buna bağlı olarak gelişen bir diğer problematik, Kuran’ın meydan okumasının (tehaddî) kim için, nasıl ve hangi miktarlarda söz konusu olabileceğidir. Makale, öncelikle Kuran dilinin seçiminde tarihsel unsurların vazgeçilmez derecede dikkate alındığını ortaya koymakta ardından Kuran’da yer aldığı şekliyle tehaddînin, Arap olan ya da olmayan muhataplar açısından farklı tarzlarda ve miktarlarda meydan okumalarda bulunduğunu savunmaktadır.
The problematical of ‘which conditions have determined the language of al-Qoran; God or cyclical conditions?’ relates closely to the discussion of the historicity or universality of al-Qoran. Another discussion that is connected with this debate is the i’jaz al-Quran. What do we mean when we speak about it? For whom, how, how much/many and from which perspectives is al-Quran miracle? In this article, it has been intended to show that the impression of the historical conditions on the language of al-Qoran is very clear but this situation does not indispensably effect the universal messages of al-Qoran.

Anahtar Kelimeler

İcazü’l, Tehaddi, Tarihsellik, Evrensellik, Arap Dili
I’jaz al-Qoran, Tahaddi, Historicism/Historicalism, Universality / Universalism, Arabic Language

Kaynakça

  • Kuran-ı Kerim.
  • Kitab-ı Mukaddes, Eski ve Yeni Ahit, (Tevrat ve İncil), Kitab-ı Mukaddes Şirketi, İstanbul, 1969.
  • Abdurrahman Bedevî, ed-Difâ’ ani’l-Kur’ân Dıdde Müntekıdîh, Medbûlî es-Sağîr, Kahire, ts.
  • Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, el-Mektebü’l-İslâmî, I-VI, Beyrut, 1985.
  • Aclûnî, İsmâîl b. Muhammed, Keşfu’l-Hafâ’ ve Muzîlu’l-İlbâs ammâ İştehera mine’l-Ehâdîs alâ Elsineti’n-Nâs, I-II, Mektebetü’t-Türâs el-İslâmî, Haleb-Dâru’t-Türâs, Kâhire, ts.
  • Âlûsî, Şihâbüddîn Mahmud, Rûhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-Seb’i’l-Mesânî, I-XXX, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut, .
  • Arkoun, Muhammed, el-İslâm, Urûbbâ, el-Garb; Rihânâtü’l-Ma’nâ ve İrâdâtü’l-Heymene, tr. Hâşim Sâlih, Dâru’s-Sâkî, Beyrut, 1990.
  • Bediuzzaman Said Nursî, İşârâtü’l-İ’câz, (tr. Abdülmecid Nursî), Envar, İstanbul, 1994.
  • Begavî, Ebu Muhammed el-Hüseyn İbn Mes’ûd, Meâlimü’t-Tenzîl, I-VIII, Dâru Tayyibe li’n-Neşr ve’t-Tevzî’, Riyad, 1997.
  • Buhârî, Muhammed b. İsmail, el-Câmiu’s-Sahîh, Mısır, 1345H.
  • Bursevî, İsmail Hakkı, Rûhu’l-Beyân, I-X, Eser, İstanbul, 1389H.
  • Câhız, Ebû Osman Amr b. Bahr b. Mahbub el-Kinanî el-Leysî, Kitâbu’l-Hayevân (nşr. Abdusselam Muhammed Harun), I-VIII, Mustafa el-Bâbî el-Halebî, Mısır, 1965.
  • Câhız, Ebû Osman Amr b. Bahr b. Mahbub el-Kinanî el-Leysî, Resâilü’l-Câhız: er-Resâilü’l-Kelâmiyye (Keşşâfu Âsâri’l-Câhız ekli), Dâru ve Mektebetü’l-Hilal, Beyrut, 1987.
  • Cevherî, İsmail b. Hammâd, es-Sıhâh, Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, 2007.
  • Cevzî, Ebü’l-Ferac Cemalüddin Abdurrahman b. Ali b. Muhammed, Zâdü’l-Mesîr fî İlmi’t-Tefsir, I-IX, el-Mektebü’l-İslâmî, Beyrut, 1984.
  • Cündioğlu, Dücane, Kuran, Dil ve Siyâset Üzerine Söyleşiler, Kitabevi, İstanbul, 1998.
  • Cüveynî, İmâmü’l-Harameyn, Kitâbü’l-İrşâd ilâ Kavâtıı’l-Edille fî Usûli’l-İ’tikâd (nşr. Muhammed Yusuf Musa, Abdülmun’im Abdülhamid), Mektebetü’l-Hâncî, Mısır, 1950.
  • Duman, M. Zeki, Vahiy Gerçeği, Fecr, Ankara, 1997.
  • Doğrul, Ömer Rıza, Kuran ve İslam Üzerine, Ağaç, İstanbul, 2006.
  • Ebû Zeyd, Nasr Hamid, el-İmâm eş-Şâfiî ve Te’sîsü’l-Aydiyûlûciyya el-Vasatiyye, Seynâ li’n-Neşr, Kahire, 1992.
  • Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kuran Dili, Eser, İstanbul, ts.
  • Erdoğan, Mehmet, “İslam ve Yerellik, Yerelliğin Fıkhî Temellendirmesi Olarak Örf”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, sayı: 9, Konya, 2007.
  • Ezherî, Ebu Mansur Muhammed b. Ahmed, Tehzîbü’l-Lüga (nşr. Rayyâd Zeki Kasım), I-IV, Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, 2001.
  • Firuzâbâdî, Muhammed b. Yakub, Besâiru Zevi’t-Temyiz fî Letâifi’l-Kitâbi’l-Aziz, el-Mektebetü’l-İlmiyye, Beyrut, ts.
  • Fuâd Abdülbâkî, Muhammed, el-Mu’cemü’l-Müfehres li Elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm, el-Mektebetü’l-İslâmiyye, İstanbul, ts.
  • Gazâlî, Ebu Hâmid, el-İktisâd fi’l-İ’tikâd (tr ve nşr. Hüseyin Atay, İbrahim Agah Çubukçu), AÜİF, Ankara, 1962.
  • Gazâlî, Ebu Hâmid, Gazâlî, Ebu Hâmid, el-Mustasfâ (tr. Yunus Apaydın), Rey, Kayseri, 1994.
  • Halefullah, Muhammed Ahmed, Urûbetü’l-İslâm, el-Meclisü’l-Kavmî li’s-Sekâfeti’l-Arabiyye, Rabat, 1990 .
  • Hâlidî, Salâh Abdülfettah, el-Beyân fî İ’câzi’l-Kur’ân, Dâru Ammâr, Beyrut, 1993.
  • Halil b. Ahmed el-Ferâhîdî, Kitabü’l-Ayn, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut, ts.
  • Hamidullah, Muhammed, İslam Peygamberi (tr. Salih Tuğ), I-II, İrfan, İstanbul, 1990.
  • Hârizmî, Ebû Abdillah el-Kâtib Muhammed b. Ahmed b. Yusuf, Mefâtihu'l-Ulûm, İdâretü’t-Tıbâati’l-Münîriyye, Kahire, 1923.
  • Hatîb, Abdülkerîm, İ’câzü’l-Kuran: el-İ’câz fî Dirâsâti’s-Sâbikîn, Dâru’l-Fikri’l-Arabî, Kahire, 1974 .
  • Hz. Muhammed ve Evrensel Mesajı Sempozyumu (20-22 Nisan 2007), İslami İlimler Dergisi Yayınları, Çorum, 2007 .
  • İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir, et-Tahrîr ve’t-Tenvîr, Dâru Sahnûn, Tunus, 1997.
  • İbn Atıyye el-Endelüsî, Ebu Muhammed Abdülhak b. Gâlib, el-Muharraru’l-Vecîz fî Tefsîri’l-Kitâbi’l-Azîz (nşr. Abdüsselam Abdüşşâfî Muhammed), I-V, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1993.
  • İbn Düreyd, Ebu Bekir Muhammed b. el-Hasen, Cemheratü’l-Luga, I-III, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2005.
  • İbn Hazm el-Endelüsî ez-Zâhirî, Ebu Muhammed Ali, el-Fasl fi’l-Milel ve’l-Ehvâi ve’n-Nihal, I-IV, Bağdat, 1321H.
  • İbn Hazm el-Endelüsî ez-Zâhirî, Ebu Muhammed Ali, el-İhkâm fî Usûli’l-Ahkâm, I-VIII, Matbaatü’l-Âsıme, Kahire, ts.
  • İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmail b. Ömer, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm (nşr. Muhammed İbrahim el-Bennâ-Muhammed Ahmed Âşûr, Abdülaziz Ganîm), Kahraman, İstanbul, 1992.
  • İbn Sîde el-Mürsî, Ebü’l-Hasen Ali b. İsmail, el-Muhkem ve’l-Muhîtü’l-A’zam (nşr. Abdülhamid Hindâvî), I-XI, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2000.
  • İzutsu, Toshihiko, Kuran’da Allah ve İnsan (tr. Süleyman Ateş), Kevser, Ankara, ts.
  • Kâsimî, Muhammed Cemâluddîn, Tefsîru’l-Kâsimî el-Müsemmâ Mehâsinu’t-Te’vîl (nşr. Muhammed Fuad Abdülbâki), Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, Kahire, ts.
  • Kâşânî, el-Mevlâ Muhsin el-Fadl, Tefsîru’s-Sâfî, Müessesetü’l-E’lamî, Beyrut, ts.
  • Kefevî, Ebü’l-Bekâ Eyyub b. Musa el-Hüseynî, el-Külliyyât, Müessesetu’r-Risale, Beyrut, 1993.
  • Keskioğlu, Osman, Nüzûlünden Günümüze Kuran-ı Kerim Bilgileri, Diyanet Vakfı, Ankara, 1993.
  • Kırca, Celal, “Kuran’ı Anlamada Dil Problemi”, Kuran Mesajı İlmî Araştırmalar, sayı: 9, İstanbul, 1998.
  • Kısakürek, Necip Fazıl, Esselam, Büyük Doğu, İstanbul, 1973.
  • Kurtubî, Ebu Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferah el-Ensârî, el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’ân (nşr. Hişâm Semîr el-Buhârî), I-XX, Dâru Âlemi’l-Kütüb, Riyad, 2003.
  • Kuşeyrî, Abdülkerim b. Hevâzin, Tefsîru’l-Kuşeyrî, I-VIII, Basım yeri ve tarihi yok.
  • Kutluer, İlhan, Akıl ve İtikad, İz, İstanbul, 1996.
  • Küçükkalay, Hüseyin, Kuran Dili Arapça, Konya, 1969.
  • Mahallî, Celalüddin - Celalüddin es-Süyûtî, Tefsîru’l-Celâleyn, Dâru’l-Kalem, Beyrut, 1987.
  • Mâverdî, Ebü’l-Hasen Ali b. Muhammed Habîb, en-Nüket ve’l-Uyûn: Tefsîru’l-Mâverdî (nşr. es-Seyyid b. Abdilmaksûd b. Abdirrahîm), Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye - Müessesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye, Beyrut, ts.
  • Mennâ’ el-Kattân, Mebâhis fî Ulûmi’l-Kur’ân, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1982.
  • Merâğî, Ahmed Mustafa, Tefsîru’l-Merâğî, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1998.
  • Mukâtil b. Süleyman, Ebü’l-Hasen Mukâtil b. Süleyman b. Beşîr el-Ezdî, Tefsîru Mukâtil b. Süleyman (nşr. Ahmed Ferid), I-III, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2003.
  • Müslim b. el-Haccâc Ebu’l-Hüseyin el-Kuşeyrî, Sahihu Müslim, nşr. Muhammed Fuad Abdülbaki, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, I-V, Beyrut, ts.
  • Müslim, Mustafa, Mebâhis fî İ’câzi’l-Kur’ân, Dâru’l-Müslim, Riyad, 1996.
  • Olender, Maurice, Cennetin Dilleri (tr. Nevzat Yılmaz), Dost Kitabevi, Ankara, 1989.
  • Özcan, Zeki, Teolojik Hermenötik, Alfa Basım-Yayım, İstanbul, 1998 .
  • Paret, Rudi, Kuran Üzerine Makaleler, tr. Ömer Özsoy, Bilgi Vakfı, Ankara, 1995.
  • Polat, Fethi Ahmet. “Bir İ’câzü’l-Kur’ân İddiası: Sarfe”. Marife 3/3 (2003): 185-218. https://doi.org/10.5281/zenodo.3343415.
  • Polat, Fethi Ahmet, “Peygamberliğin Tarihsel Bir Karakteri Olarak Elçinin Seçimi -Hz. Muhammed Örneği-“, “Nebevî Mesajın Evrenselliği (Sîret Sempozyumu)” (09-10 Mayıs 2008, Konya), Yayımlanmamış Tebliğ.
  • Râgıb el-Isfahânî, el-Müfredât fî Garîbi’l-Kur’ân, Dâru Kahraman, İstanbul, 1986.
  • Râzî, Fahruddin Muhammed b. Ömer, Mefâtihu’l-Gayb, I-XXXII, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 2000.
  • Reşid Rıza, Tefsîru’l-Menâr, Dâru’l-Marife, Beyrut, ts.
  • Süyûtî, Celalüddin - Celalüddin el-Mahallî, Tefsîru’l-Celâleyn, Dâru’l-Kalem, Beyrut, 1987.
  • Süyûtî, Celalüddin, ed-Dürru’l-Mensûr fî İlmi’t-Tefsîr (nşr. Abdullah b. Abdülmuhsin et-Türkî), I-XVI, Merkezu Hicr li’l-Buhûs ve’d-Dirâsâti’l-Arabiyye ve’l-İslâmiyye, Kahire, 2003.
  • Süyûtî, Celalüddin, el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân, I-II, el-Mektebetü’s-Sekâfiyye, Beyrut, 1973.
  • Süyûtî, Celalüddin, el-Müzhir fî Ulûmi’l-Luga ve Envâihâ, I-II, Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, Basım yeri ve tarihi yok.
  • Şeybânî, Ebu Amr, Kitâbü’l-Cîm (nşr. Adil Abdülcebbar eş-Şâtî), Mektebetü Lübnan, Beyrut, 2003.
  • Tabatabâî, Muhammed Hüseyn, el-Mîzân fî Tefsîri’l-Kur’ân, Müessesetü’l-E’lamî, Beyrut, 1983.
  • Taberî, Muhammed b. Cerîr, Câmiu’l-Beyân fî Te’vîli’l-Kur’ân (nşr. Ahmed Muhammed Şakir), I-XXIV, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 2000.
  • Tabersî, Ebu Ali el-Fadl b. el-Hüseyn, Mecmau’l-Beyân fî Tefsîri’l-Kur’ân, Mektebetü’l-Hayât, Beyrut, ts.
  • Yavuz, Yusuf Şevki, “İcazü’l-Kuran”, DİA, XXI, İstanbul, 2000.
  • Watt, Montgomery, Hz. Muhammed’in Mekke’si (tr. Mehmet Akif Ersin), Bilgi Vakfı, Ankara, 1995.
  • Zebîdî, Muhammed Murtada el-Hüseynî el-Vâsıtî, Tâcü’l-Arûs min Cevâhiri’l-Kâmûs, I-X, Dâru’l-Fikr, Beyrut, ts.
  • Zemahşerî, Ebü’l-Kasım Muhammed b. Ömer, el-Keşşâf an Hakâiki Gavâmidi’t-Tenzîl ve Uyûni’l-Ekâvîl fî Vucûhi’t-Te’vîl (nşr. Abdurrezzâk el-Mehdî), I-IV, Dâru ihyâi’t-Türâsi’l-Arabî, Beyrut, ts.
  • Zerkeşî, Bedrüddîn Muhammed b. Abdullah, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân (nşr. Ebü’l-Fadl İbrahim), I-IV, Dâru İhyâi’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1957.
  • Zeyveli, Hikmet, Kuran ve Sünnet Üzerine Makaleler, Bilgi Vakfı, Ankara, 1996.

Detaylar

Sayı
Cilt: 9, Sayı: 1, Bahar 2009
Geliş Tarihi
20.02.2009
Kabul Tarihi
15.10.2019
Yayın Tarihi
31.05.2009
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Tefsir

Nasıl Atıf Yapılır

Polat, Fethi Ahmet. “Evrensel Mesajlara Taşıyıcılık Yapan Tarihsel Bir Form Olarak Kuran Dili”. Marife 9/1. 31 Mayıs 2009. 9-56. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344039.
Özet Görüntüleme: 9
PDF İndirme: 8

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.