Araştırma Makalesi

Kur’an’da Allah’ın Mutlak İradesi ve İlmi Karşısında İnsanın İrade Özgürlüğü

Freedom of Man’s Will in the Face of God’s Absolute Will in the Koran

Öz

İslâm’da insan özgürlüğü problemi Kur’an’da bildirilen Allah’ın mutlak iradesi ve ilmiyle beraber ele alınmak durumundadır. Çünkü insanın varlığı bizatihi kendinden olmayıp, onu yaratan Allah’a bağlıdır. İnsanın dünyaya gelişi de, dünyayı terk etmesi de Allah’ın iradesi ve ilmi dahilindedir. İnsanın hür iradesiyle tercihlerini yapma potansiyel ve kabiliyeti de yine Allah’ın güç ve iradesi kapsamındadır. Kur’an’da Allah’ın mutlak irade ve ilim sahibi olduğunu bildiren ayetlerin yanısıra, insanın da irade sahibi olduğunu belirten birçok ayet bulunmaktadır. Bu ayetlerde insanların yaptıkları şeylerden sorumlu olduğu, iyi şeyler yaptıklarında mükâfat, kötü şeyler yaptıklarında ise ceza alacakları bildirilmektedir. Kur’an’ın insanları bu şekilde uyarması ve yaptıklarından sorumlu tutması, insanın özgür bir iradeye sahip olduğunu göstermektedir.
The problem of human freedom in Islam must be adressed together with the absolute will and knowledge of God that reported in the Koran. Because one's own existence is not self- but it depends on God. The arrival of man in the world, but also to leave the world is within God's will and his wisdom. The free will of human potential and the ability to make choices also are covered by God's power and the will. Verses in the Koran that states that God's absolute will and knowledge, as well as the owner, there are many verses stating that people have the willpower. These verses is reported that the people responsible for things they do and the verses reward people when they make good things, bad things when they reported to the penalty claims. In this way to keep people alert and responsible for the actions of the Qur'an, shows that human beings have free will.

Anahtar Kelimeler

Kur’ân, İrade, İlim, Hürriyet
Koran, Will, Knowledge, Freedom

Kaynakça

  • Altıntaş, Ramazan, “Kelâmi Ayetleri Okumada Anlama Yöntemi” CÜİFD, 1996/I.
  • Aydın, Mehmet. S, “Süreç (Proses) Felsefesi Işığında Tanrı-Alem İlişkisi”, AÜİFD, XXVII.
  • Bağdadî, Abdulkâhir, Usûli’d-Din, s. Beyrut, 2002.
  • el-Butî, Ramazan, İslâm Akaidi, (Kübra’l-Yakiniyyât’il-Kevniyye) Çev. M. Yolcu, H.
  • Altınalan, İstanbul, 1986, s. 162.
  • Cürcani, Seyyid Şerif, Şerhu’l-Mevakıf, Beyrut, 1998.
  • Cürcani, Seyyid Şerif, Cürcani, et-Ta’rifat, İstanbul, 1318.
  • el-Eş’arî Ebu’l-Hasan, el-İbane an Usuli’d-Diyane, Kahire, 1955.
  • Aşık Çelebi, el-Eş’arî Ebu’l-Hasan, Makalatu’l-İslamiyyin, Beyrut, 1995.
  • Aşık Çelebi, el-Eş’arî Ebu’l-Hasan, el-Luma’, Kahire, 1955.
  • Güler, İlhami, Allah’ın Ahlâkîliği Sorunu, Ankara, 1998.
  • Gündoğar, Hamdi, Fahreddin er-Râzî’de İnsan Fiilleri, İstanbul, 2010.
  • Ebu Hanife, Fıkh-ı Ekber (İmâm-ı Âzam’ın Beş Eseri içinde), Çev. Mustafa Öz, İstanbul, 1992.
  • İbn Hümâm, el-Müsayere fi’l-Akâidi’l-Münciyeti fi’l-Ahira, İstanbul, 1979.
  • İbn Manzur, Lisanu’l-Arab, Daru Sadır, Beyrut, 1955.
  • İbn Rüşd, el-Keşf-an-Menahic’l-Edille, Çev. N. Ayasbeyoğlu, Ankara, 1955.
  • İqbal, Muhammad, Reconstruction of Religious Thought in Islam, s. 68. Lahore, 1958.
  • İzmirli, İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelâm, (Haz. Sabri Hizmetli) Ankara, 1981.
  • Kadı Abdülcebbar, Şerhu’l Usuli’l-Hamse, Kahire, 1965.
  • Kılavuz, Ahmet Saim, Anahatlarıyla İslam Akaidi ve Kelâm’a Giriş, İstanbul, 2007.
  • Kutluboğa, M. b. Ömer, Şerhu’l-Müsayere, İstanbul, 1979.
  • el-Matürîdî Ebu Mansur, Kitabu’t-Tevhid. Haz. Bekir Topaloğlu, Muhammed Aruçi, Ankara, 2005.
  • Memiş, Murat, “Allah’a İzafesi Bakımından Kur’an’da İrade ve Meşiet Kavramları” DEÜİFD, XXXI/2010.
  • Mustafa Sabri, İnsan ve Kader, (Mevkifu’l-Beşer Tahte Sultani’l Kader) Çev. İsa Doğan, İstanbul, 1989.
  • Öner, Necati, İnsan Hürriyeti, Ankara, 1995.
  • Özdemir, Metin, “Ezeli Bilgi Anlayışının Problematik Yönü”, CÜİFD, Sivas, 2002, V/I.
  • Özler, Mevlüt, “İnsan Hürriyeti Meselesinin Kur’an Bütünlüğü İçinde Tahlili”, Ekev Akademi Der, 1998, I/3. Sayı.
  • Râğıp el-İsfehânî, Müfredât, Beyrut, trs.
  • Râzî, Fahreddin, Mefatîhu’l-Ğayb. Tah. İmad Zeki el- Barudiy, Kahire, 2003.
  • Râzî, Fahreddin, el-Metâlibu’l-Aliye Mine’l-İlmi’l-İlahi, Beyrut, 1999.
  • Seyyid Bey, Usul-i Fıkıh Dersleri, İstanbul, 1338.
  • Sinanoğlu, Abdülhamit, “Allah’ın Ezeli İlminin İnsan Özgürlüğünü Kuşatıcılığı Sorunu”, KSÜİFD, 2004/4.
  • Şehristanî, el-Milel ve’n-Nihal, Beyrut, 2001.
  • Tehanevi, Keşşafu Istılahati’l-Funûn, Kalkuta, 1862.
  • Toprak, Süleyman, “İnsanın Fiilleri Konusunda Matürîdî ve Eş’arî Arasındaki İhtilaf”, SÜİFD, 1990/3.
  • Ülken, Hilmi Ziya, İslâm Düşüncesi, İstanbul, 2005.
  • Yazır, Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, İstanbul, ts.
  • Yeprem, M. Saim. İrade Hürriyeti ve İmam Matürîdî, İstanbul, 1997.
  • Yurdagür, Metin, Esmâ-i Hüsnâ, İstanbul, 1996.

Detaylar

Sayı
Cilt: 10, Sayı: 3, Kış 2010
Geliş Tarihi
30.08.2010
Kabul Tarihi
15.12.2019
Yayın Tarihi
31.12.2010
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Tefsir

Nasıl Atıf Yapılır

Gündoğar, Hamdi. “Kur’an’da Allah’ın Mutlak İradesi Ve İlmi Karşısında İnsanın İrade Özgürlüğü”. Marife 10/3. 31 Aralık 2010. 115-133. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344200.
Özet Görüntüleme: 41
PDF İndirme: 17

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: