Araştırma Makalesi

İmâm Mâturîdî’nin Hadisleri Yorumlama Metodu: Te’vîlâtu Ehli’s-Sünne Örneği

Hadith Comment Method of Imam Maturidi: the Example of Te’Vilatu Ehli’s-Sunne

Öz

Kur’an ve Sünnet bütünlüğü âyet ve hadisler arasındaki uyum ile gösterilebilir. Bu sebeple tefsir kitaplarında ayetlerin tefsirinde çok sayıda hadise yer verilmiştir. Tefsir kitaplarında geçen hadisler, rivayet tefsiri örneği olarak incelenmiştir. Bu makalede tefsirde geçen hadisler, doğrudan hadisin nasıl şerh edildiğinden hareketle incelenmiştir. Hadislerin kelamcı bakış açısıyla nasıl şerh edildiğini görmek için ünlü kelam âlimi İmam Mâturîdî’nin yorumları tetkik edilmiştir. Hanefi âlimlerinden İmam Matürîdî, Tefsiri’nde ayet ve hadisler arasındaki ilişkiyi öncelikle kaynak bütünlüğü çerçevesinde incelemiştir. İmam Mâturîdî, ayetler hakkında önemli yorumlar yaptığı gibi hadislerle alakalı yorumlarında da dikkat çekici açıklamalar yapmıştır. Bu makalede onun Te’vilatu Ehli’s-Sünne adlı tefsirindeki hadis yorumları ele alınmıştır. İmam Mâturîdî, hadisleri bir açısından tahlil etmiş ve fıkhi yorumlar yapmıştır. Bu yorumlarını beyani yorum şeklinde adlandırmak mümkündür. Kelam ile ilgili hadisler hakkındaki yorumları ve kelamcı metodu burhana dayalı yorum başlığı altında ele alınmıştır. Tabiat bilimleri ile ilgili gözlem ve tecrübelerini ise kevni yorum ya da tecrübi yorum diye adlandırmak mümkündür.
The unity of Koran and Sunnah can be seen through harmony of hadiths and verses. Therefore, in tafsir books, great deals of hadiths are used in the tafsirs of verses. Hadiths in tafsir books are studied as the example of narrate tafsir. In this article, hadiths in tafsirs are studied through the point of how the hadith is referenced. The comments of famous theology thinker imam Maturidi are studied to see how the hadiths are reserved with the viewpoint of a theology thinker. Imam Maturidi, who is one of the Hanafi intellectuals, researched on the relation of hadiths and verses firstly with the perception of source unity. Imam Maturidi made popular briefings on both verses and hadiths. In this article, his hadith comments in his book, Te’vilatu Ehli’s-Sünne, are studied. Imam Maturidi analyzed hadiths from the viewpoint of language and made fıqh comments. His comments can be named as textual comment. His comments on hadiths about theology and his theology method is studied under the name of evidence comment. His observations and experiments on natural sciences are named cosmos comment or experience comment.

Anahtar Kelimeler

Vahiy, Beyan, Bürhan, Tecrübe, Kâinat
Vahiy, Theology, Evidence, Experience, Cosmos

Kaynakça

  • Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, el-Mektebetu’l-İslâmiyye, Beyrut, ty.
  • Buhârî, Muhammed b. İsmail, el-Câmi’u’s-sahîh, Çağrı yayınları, İstanbul 1315’den ofset, İstanbul 1981.
  • Ebû Dâvud, es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1981.
  • İbn Abdilberr, et-Temhîd limâ fi’l-Muvattâi mine’l-me’âni ve’l-esânîd, nşr. Mustafa b. Ahmed el-Alevî-Muhammed Abdülkebîr el-Bekrî, Mağrib 1988.
  • İbn Mâce, es-Sünen, nşr. Muhammed Fuad Abdülbaki, İhyâu’t-turâsi’l-Arabî, Beyrut 1975.
  • İbn Receb el-Hanbelî, Câmi’u’l-ulûm ve’l-hikem, nşr. Şu’ayb el-Arnâvût, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1997.
  • Kahraman, Hüseyin, Mâturîdîlikte Hadis Kültürü, s. 164-182, Bursa 2001.
  • Kutlu, Sönmez, “Bilinen ve Bilinmeyen Yönleriyle İmam Mâturîdî”, İmam Mâturîdî ve Maturidilik içinde, Ankara 2003, s. 17-55.
  • Mâlik b. Enes, el-Muvattâ’, nşr. Muhammed Fuad Abdulbâkî, İhyâu’t-turâsi’l-Arabî, Beyrut ts.
  • el-Mâturîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed, Te’vîlâtu Ehli’s-sünne, nşr, Fâtıma Yusuf el-Haymî, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 2004.
  • el-Mâturîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed, Te’vîlâtu’l-Kur’an’dan Tercümeler, çev. Bekir Topaloğlu, İstanbul 2003.
  • Muslim, Ebu’l-Hüseyn, el-Câmi’u’s-sahîh, nşr. Muhammed Fuad Abdülbâkî, Kahire 1955.
  • Nesâî, Ahmed b. Şu’ayb, es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1981.
  • Taberânî Ebu’l-Kâsım Süleyman b. Ahmed, el-Mu’cemu’l-Evsat, thk. Târık b. Ivadullah b. Muhammed, Abdulmuhsin b. İbrahim el-Huseynî, Kahire 1415.
  • Tahâvî, Ebû Ca’fer, Şerhu müşkili’l-âsâr, nşr. Şu’ayb el-Arnâvût, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1987.
  • Tekineş, Ayhan, Hadisleri Anlama Problemi, Işık yayınları, İstanbul 2002.
  • Tekineş, Ayhan, “Şerhu Me’âni’l-Âsâr’da Hadisler Arasındaki İhtilafları Çözümleme Yöntemi”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 3, Adapazarı 2001, s. 197-216.
  • Tekineş, Ayhan, “Tahâvî’nin Şerhu Me’ani’l-Âsâr’da Hadisleri Anlamada Takip Ettiği Yöntemler”, Divan İlmi Araştırmalar Dergisi, sy. 12, İstanbul 2002, s. 161-184.
  • Tirmizî, Ebu İsa, Câmi’u’s-sahîh, nşr. Ahmed Muhammed Şakir, İhyâu’t-turâsi’l-Arabî, Beyrut ty.
  • Tuğlu, Nuri, “İmam Mâturîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kur'ân Adlı Tefsirinin Rivâyet İlimleri Açısından Bazı Özellikleri”, Arayışlar, Yıl: 3, Sayı: 5-6, Isparta 2001.

Detaylar

Sayı
Cilt: 10, Sayı: 3, Kış 2010
Geliş Tarihi
27.08.2010
Kabul Tarihi
19.11.2019
Yayın Tarihi
31.12.2010
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Hadis

Nasıl Atıf Yapılır

Tekineş, Ayhan. “İmâm Mâturîdî’nin Hadisleri Yorumlama Metodu: Te’vîlâtu Ehli’s-Sünne Örneği”. Marife 10/3. 31 Aralık 2010. 159-170. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344226.
Özet Görüntüleme: 7
PDF İndirme: 4

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: