Araştırma Makalesi

Ahmed İbn Acîbe El-Hasenî’nin Hayatı, Eserleri ve Tefsirdeki Metodu

The Life, Works and Tafsir Methodology of Ahmad Ibn Ajiba al-Hasani

Öz

Ahmed İbn Acîbe el-Hasenî (ö. 1224/1809), Fas'ta yetişmiş âlim, arif ve müfessir bir zattır. Değişik alanlarda elliye yakın eseri bulunan İbn Acîbe, Türkiye'mizde daha çok sûfilik yönü ve tasavvuf alanındaki eserleriyle tanınmaktadır. Kendisi büyük bir âlim ve mürşit olduğu gibi, aynı zamanda bir müfessir olan İbn Acîbe'nin el-Bahrü'l-Medîd fî Tefsiri’l-Kur'âni'l-Mecid adlı eseri, Kur’ân’ın başından sonuna kadar dirayet ile işaret metodunu birleştiren orijinal bir tefsirdir. Onun tefsir alanında başka eserleri de mevcuttur. Makalemiz, ömrünün tamamı ilim, irfan ve irşatla geçen bu çok yönlü âlimin hayatı ve eserleri yanında, özellikle işârî tefsire yeni bir çehre kazandıran tefsirini ve tefsirdeki metodunu konu etmektedir.
Ahmad Ibn Ajiba al-Hasani (d. 1224/1809) was a scholar, saint and mufassir who grew up in Morocco. With almost fifty works on various subjects, Ibn Ajiba is better known in Turkey for his Sufism side and his works on tasawwuf. As well as being a great scholar and a murshid (spiritual guide), Ibn Ajiba’s work entitled alBahru’l-Madid fi Tasfiri’I-Qur’ani’l-Majid is an original tafsir (commentary) of the Quran from start to finish, combining the methods of dirayah and isharah. He has also written other works in the field of tafsir. Our article deals with the life and works of this multi-faceted scholar, whose entire life was devoted to knowledge, awareness and guidance; as well as this, it explores his tafsir and tafsir methodology, which sheds new light on the ishari method of tafsir in particular.

Anahtar Kelimeler

İbn Acîbe, el-Medid, Tasavvuf, İşârî Tefsir, Metod
Ibn Ajiba, al-Bahru’L-Madid, Tasawwuf, İshari Tafsir, Method

Kaynakça

  • Ahmed el-Kuraşî Reslân, “Tercümetü'l-İmam İbn Acîbe”, el-Bahrü'l-Medid fî Tefsiri'l-Kur'âni'l-Mecîd, (Giriş kısmında), Kahire 1999, I-VI.
  • Azzûzî, Hasan, Şeyh İbn Acîbe ve Menhecühü fi't-Tefsir, Mağrib 2001. I-II.
  • Bağdâdî, İsmail Paşa b. Muhammed Emin (ö. 1920), Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâü’l-Müellifin ve Âsârü’l-Musannifîn min Keşfi’z-Zünûn, (Keşfü’z-Zünûn’la birlikte), I. bs. Beyrut 2008. I-VII.
  • Beğavî, Ebû Muhammed el-Hüseyin b. Mesud (ö. 516/1122) , Meâlimü’t-Tenzîl, II. bs. Riyad 1993. I-VII.
  • Beydâvî, Abdullah b. Ömer b. Muhammed (ö. 685/1288), Envarü’t-Tenzîl ve Esrârü’t-Te’vîl, I. bs. Beyrut 1988. I-II.
  • Bilmen, Ömer Nasuhi (ö.1971), Büyük Tefsir Tarihi, İstanbul 1974, I-II.
  • Ebû Nuaym, Ahmed b. Abdullah (ö. 430/1038), Hilyetü’l-Evliya, III. bs. Beyrut 2007. I-XII.
  • Ebü’s-Suûd, Muhammed b. Muhammed b. Mustafa el-İmâdî (ö. 982/1574), İrşadü’l-Akli’s-Selim ilâ Mezâye'l-Kitâbi'l-Kerîm, I. bs. Beyrut 1999. I-VI.
  • el-Ensârî, Muhammed b. Ebû Bekir et-Tilmisânî el-Bürrî, el-Cevhere fî Nesebi'n-Nebiyyi ve Ashâbihi'l-Aşere, Birleşik Arap Emirlikleri 2001, I-II.
  • Gazalî, Muhammed b. Muhammed (ö. 505/1111), İhyau Ulûmi’d-Din, I. bs. Beyrut 2000. I-V.
  • el-Habeşî, Abdullah Muhammed, Câmiu'ş-Şurûh ve'l-Havâşî, Abu Dabi 2006, I-III.
  • Hacı Halife, Mustafa b. Abdullah Kâtip Çelebî (ö. 1067/1657), Keşfü’z-Zünûn an Esmâi’l-Kütübi ve’l-Fünûn, (İzâhü’l-Meknûn ve Hediyyetü’l-Ârifîn'le birlikte), I. bs. Beyrut 2007. I-VII.
  • Hafacî, Ahmed b. Muhammed (ö. 1069/1650), Hâşiyetü’ş-Şihâb, I. bs. Beyrut 1997. I-IX,.
  • Hakim et-Tirmizî, Muhammed (ö. 285/898), Nevadirü’l-Usûl fî Ma'rifeti Ehâdisi'r-Resûl, I. bs. Beyrut 1992. I-II.
  • Hüsrev Şâhî, Ehlü'l-Beyt fî Mısır, Tahran 2006.
  • İbn Acibe, Ahmed b. Muhammed (ö. 1224/1809), el-Bahrü’l-Medid fî Tefsiri’l-Kur’âni’l-Mecid, I. bs. Beyrut 2002. I-VIII.
  • İbn Acibe, Ahmed b. Muhammed (ö. 1224/1809), Tefsirü'l-Fâtihati'l-Kebîr, I. bs. Dârü'l-Hâvî, 1999.
  • İbn Acibe, Ahmed b. Muhammed (ö. 1224/1809), Îkâzu’l-Himem fi Şerhi’l-Hikem, I. bs. Beyrut 2005.
  • İbn Acibe, Ahmed b. Muhammed (ö. 1224/1809), el-Fütûhâtü'l-İlâhiyye fî Şerhi'l-Mebâhisi'l-Asliyye, I. bs. Beyrut 2000.
  • İbn Acibe, Ahmed b. Muhammed (ö. 1224/1809), el-Fehrese, thk. Abdülhamid Salih Hamdân, I. bs. Kahire 1990.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî (ö. 852/1449), Fethü'l-Bârî bi Şerhi Sahihi'l-Buhârî, I. bs. Beyrut 2000. I-XV.
  • İbnü'l-İmâd, Abdülhayy b. Ahmed (ö. 1089/1679), Şezerâtu'z-Zeheb fî Ahbâri men Zeheb, Beyrut 1986. I-X.
  • el-Kaytûnî, İdris b. el-Mâhî, Mu'cemü'l-Matbûâti'l-Mağribiyye, Selâ 1988.
  • Keyyâlî, Asım b. İbrahim el-Hüseynî, Resâilü’l-Arifibillah Şeyh Ahmed b. Acibe, I. bs. Beyrut 2006.
  • Kehhâle, Ömer Rıza (ö. 1987), Mu'cemü'l-Müellifin, Beyrut trs. I-XV.
  • Kurtûbî, Muhammed b. Ahmed (ö. 671/1272), el-Câmi li Ahkâmi'l- Kur’ân, Beyrut, 1998. I-X.
  • Kuşeyrî, Abdülkerim (ö. 465/1072), Letâifü'l-İşârât, thk. Said Kutayfe, Kahire 1999. I-VI.
  • Mahluf, Muhammed b. Muhammed b. Ömer b. Kâsım, Şeceretü’n-Nûri’z-Zekiyye fî Tabakâti’l-Mâlikiyye, I. bs. Beyrut 2003. I-III.
  • Nebhânî, Yusuf b. İsmâil (ö. 1932), Şevâhidü’l-Hak, fî İstiğâseti bi Seyyidi’l-Halk, III. bs. Beyrut 2008.
  • Nesefî, Abdullah b. Ahmed (ö. 710/1310), Medârikü't-Tenzîl ve Hakâikü't-Te'vîl, I. bs. Beyrut 1996. I-IV.
  • Râğıb-ı İsfehânî, Hüseyin b. Muhammed (ö. 475/1033), III. bs. el-Müfredât fî Ğaribi'l-Kur'ân, Beyrut 2005.
  • Razî, Fahruddîn (ö. 606/1209), Mefâtîhü'l-Gayb, Beyrut 1990. I-XXVIII.
  • Sa’lebî, Ebû İshak Ahmed b. Muhammed b. İbrahim (ö. 427/1035), el-Keşf ve’l-Beyân fî Tefsiri’l-Kur’ân, I. bs. Beyrut 2004. I-VI.
  • Süyûtî, Abdurrahman Celalüddin (ö. 911/1505), ed-Dürrü'l-Mensûr fî Tefsiri’l-Me’sûr, Beyrut 1993. I-VIII.
  • Sübkî, Abdulvehhab b. Ali b. Abdilkâfî (ö. 771/1370), Tabakatü'ş-Şafiyye, II. bs. Hicr 1992. I-X.
  • Sühreverdî, Ömer b. Muhammed (ö. 632/11234), Avârifü’l-Meârif, çev. Dilâver Selvi, İstanbul 1995.
  • Sülemî, Ebu Abdurrahman Muhammed b. Hüseyin el-Ezdî (ö. 412/1021), Hakâikü't-Tefsîr, I. bs. Beyrut 2001. I-II.
  • Şehristânî, Muhammed b. Abdülkerim (ö. 548/1153), el-Milel ve’n-Nihal, VII. bs. Beyrut 1998. I-II.
  • Taberî, Muhammed b. Cerîr (ö. 310/922), Câmiü'l-Beyan an Te'vili Âyi'l-Kur'ân, Beyrut 1995. I-XV.
  • Zehebî, Hüseyin (ö. 1977), et-Tefsir ve’l-Müfessirun, Kahire 2005. I-III.
  • Zemahşerî, Mahmud b Ömer (ö. 538/1144), el-Keşşâf an-Hakâiki ve Ğavâmidi't-Tenzîl ve Uyûni'l-Ekâvîl fî Vücûhi't-Te'vîl, Beyrut trs. I-IV.
  • Ziriklî, Haydeddin, el-A'lâm Kâmusu Terâcim, Beyrut 1992. I-VIII.

Detaylar

Sayı
Cilt: 10, Sayı: 3, Kış 2010
Geliş Tarihi
07.10.2010
Kabul Tarihi
19.11.2019
Yayın Tarihi
31.12.2010
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Tefsir

Nasıl Atıf Yapılır

Selvi, Dilaver. “Ahmed İbn Acîbe El-Hasenî’nin Hayatı, Eserleri Ve Tefsirdeki Metodu”. Marife 10/3. 31 Aralık 2010. 261-281. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344224.
Özet Görüntüleme: 24
PDF İndirme: 7

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: