Araştırma Makalesi

Modern Bir Retorik Okuması Olarak Hadis Rivayetlerinde Anlatım Tekniklerinin Varlığı Sorunu -Hudeybiye Antlaşması Örneği-

Modern Rhetoric Reading the Problem of Narrative Techniques -Hudeybiya Treaty-

Özet

Bu makale modern anlatı bilim tekniklerinden yararlanılarak hadislerin edebî bakımdan incelenmesini kendisine konu edinmiştir. İncelemenin odak noktasını bir edebî metnin yapısını düzenleyen en önemli karakteristik özellik olan olay örgüsünün hadislerde bulunup bulunmadığı tartışması oluşturmaktadır. Bir hadisteki olay örgüsünün varlığı, râvi veya müellifin bir anlatıdaki bilinçli tasarruf ve planlamasını gerekli kılmaktadır. Bu konuda Hudeybiye antlaşması sırasında yaşanan olayları konu alan benzer iki rivayet esas alınmıştır. Bunlardan biri Muhammed b. Ubeyd-Muhammed b. Sevr- Ma’mer- ez-Zührî- Urve b. Ez-Zübeyr-el-Misver b. Mahreme isnadıyla Ebû Dâvud’un (ö. 275/888) Sünen’inde yer almaktadır. Diğeri ise aynı olayla ilgili olmakla birlikte yaklaşık on kat daha uzun bir metin olarak Abdurrezzak-Ma’mer-ez-Zührî-Urve b. Ez-Zübeyr- el-Misver b. Mahreme ve Mervan b. el-Hakem isnadıyla Ebû Bekir Abdurrezzak b. Hemmâm es-San’ânî’nin (ö. 211/826) el-Musannef’inde bulunmaktadır.
By using narrative techniques of modern literary respect, this article examined some hadith texts. The focus of our investigation is discussion of whether there is the plot in the hadith texts. This is most important characteristic feature in literary texts. The presence of the plot requires a conscious planning of ravis or the authors in narrative texts. Based on similar two-story about Hudeybiya Treaty subject are described. A text is attributed to Abu Davud. The text in Abu Davud’s Sunen includes referance of Muhammed b. Ubeyd- Muhammed b. Sevr- Ma’mer- ez-Zühri- Urve b. Ez-Zübeyr-el-Misver b. Mahreme. Other text is ten times longer than that. The text is attributed to Abdurrazzak. This text in Ab- durrazzak’s Musannaf includes referance of Abdurrezzak-Ma’mer-ez-Zühri-Urve b. Ez- Zübeyr- el-Misver b. Mahreme ve Mervan b. El-Hakem.

Anahtar Kelimeler

Anlatı Bilim, Olay Örgüsü, Ebû Dâvud, Adurrezzak
Narratology, Plot, Abu Davud-Sunan, Abdurrazzak-Musannaf

Referanslar

  • Arslan, Hüsamettin, Retorik Hermeneutik ve Sosyal Bilimler: İnsan Bilimlerinde Retoriğe Dönüş, Paradigma Yay., İstanbul, 2002.
  • Aslan, Kemal, Haber Nasıl Okunur?: Haberde İdeoloji, Söylem, Anahtar Kitap, İstanbul, 2004.
  • Barthes, Roland Yazı Nedir?, Hil Yay., 1987, s. 75.
  • Bayrav, Süheyla, Dilbilimsel Edebiyat Eleştirisi, Multilingual, İstanbul, 1999.
  • Bayrav, Süheyla, Yapısal Dilbilimi, Multilingual, İstanbul, 1998.
  • Bilkan, Ali Fuat, Masal Estetiği, Timaş Yay., İstanbul, 2001.
  • Canan, Erkan, Edebiyatın “Yaşamla Oyunu”, http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php, (21/05/2006).
  • Demir, Yavuz, İlk Dönem Hikâyelerinde Anlatıcılar Tipolojisi, Dergâh Yay., İstanbul, 2002.
  • Doltaş, Dilek, “Söylem ve Yazın”, Söylem Üzerine, Metu Pres, Ankara, 2003.
  • Ebû Bekir Abdurrezzak b. Hemmâm, el-Musannef, el-Mektebetü’l-İslâmî, Beyrut, 1983, (V, 330-346).
  • Eco, Umberto, Anlatı Ormanlarında Altı Gezinti, Can Yay., İstanbul, 1996.
  • Guiraud, Pierre Göstergebilim, çev. Mehmet Yalçın, İmge Yay., Ankara, 1994.
  • Gülsoy, Murat, Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık Kurmacanın Bilinen Sırları ve İhlâl Edilebilir Kuralları, Can, İstanbul, 2006.
  • Günay, Doğan, Metin Bilgisi, Multilingual, İstanbul, 2001.
  • İnce, Özdemir, Yazınsal Söylem Üzerine, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul, 2002.
  • İnce, Özdemir, Tabula Rasa: Eleştirel Deneme, İş Bankası Kültür Yay., İstanbul, 2002.
  • Lucy, Niall, Postmodern Edebiyat Kuramı Giriş, çev. Aslıhan Aksoy, Ayrıntı Yay., İstanbul, 2003.
  • Lukacs, Georg, Roman Kuramı, çev. Cem Soydemir, Metis Yay., İstanbul, 2003.
  • Onega, Susana -José Angel Garcia Landa, Anlatıbilime Giriş, çev. Yurdanur Salman-Deniz Hakyemez, Adam Yay., İstanbul, 2002.
  • Randall, William L., Bizi ‘Biz’ Yapan Hikâyeler: Kendimizi Yaratma Üzerine Bir Deneme, Ayrıntı Yay., İstanbul, 1995.
  • Rifat, Mehmet, Gösterge Eleştirisi, Tavanarası Yay., İstanbul, 2002.
  • Rifat, Mehmet, Göstergebilimin ABC’si, Simavi Yay., 1992.
  • Sartre, Jean Paul, Edebiyat Nedir? çev. Bertan Onaran, Payel Yay., İstanbul, 1995.
  • Saussure, Ferdinad de, Genel Dilbilim Dersleri, çev. Berke Vardar, 1979.
  • Sayan, Şara, Metinlerle Söyleşi, Multilingual, İstanbul, 1999.
  • Şirin, Mustafa Ruhi, Masal Atlası, İz Yay., İstanbul, 1998.
  • Tatar, Burhanettin, Felsefî Hermenötik ve Yazarın Niyeti –Gadamer Versus Hirsch-, Vadi Yay., Ankara, 1999.
  • Todorov, Tzvetan, Fantastik: Edebî Türe Yapısal bir Yaklaşım, Metis Eleştiri, İstanbul, 2004.
  • Tolkien, J. R. R. Peri Masalları Üzerine, Altıkırkbeş Yay., İstanbul, 1999.
  • Wellek, R. -A. Warren, Yazın Kuramı, çev. Yurdanur Salman-Suat Karantay, Adam Yay., İstanbul, 2001.

Detaylar

Sayı
Cilt: 11, Sayı: 1, Bahar 2011
Gönderildi
06.02.2011
Yayınlanmış
31.05.2011
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Arap Dili ve Belağatı

Nasıl Atıf Yapılır

Gündüzöz, Soner. “Modern Bir Retorik Okuması Olarak Hadis Rivayetlerinde Anlatım Tekniklerinin Varlığı Sorunu -Hudeybiye Antlaşması Örneği-”. Marife 11/1. 31 Mayıs 2011. 9-30. https://www.marife.org/marife/article/view/578.