Araştırma Makalesi

Birleştirilmiş Hadis Metinleri Üzerine Bir Deneme: Borçlunun Cenaze Namazı ile İlgili Rivâyet

A Study on the Combined Texts of Hadiths: a Narration About the Funeral Prayer for the Debtors

Öz

Hadis ve sünnetin, rivâyet sırasında, birtakım râvî tasarruflarına maruz kaldığı bilinmektedir. Hadis kitaplarında zaman zaman rastlanan ve birleştirilmiş/birleşik olarak nitelenebilen bazı hadis metinleri ise bu tasarrufların bir şeklini oluşturmaktadır. Birleşik hadisler, Hz. Peygamber’in değişik zamanlarda gerçekleşmiş bazı fiillerinin aynı anda gerçekleşmiş gibi veya biri diğerinden bağımsız hadislerinin bir araya getirilerek, tek hadis gibi sunulması ile oluşmuştur. Dolayısıyla o, telfîku’l-hadis gibi geçmişte ve metin inşası gibi günümüzde uygulanan ve aynı hadisin diğer rivâyetlerini esas alan birleştirme şekillerinden farklıdır. Bu çalışmada, Hz. Peygamber’in birleştirilerek rivâyet edilmiş fiilleri, borçlu üç kişinin cenaze namazı konusundaki tutumunun anlatıldığı örnek bir rivâyet ile ele alınmaktadır. Bu örnekte üç farklı olay sanki art arda ve aynı gün içinde gerçekleşmiş gibi anlatılmıştır. Ancak elde edilen bulgulardan hareketle bu üç cenaze namazının farklı zamanlarda kılındığı ve rivâyetin birleştirilmiş olduğu sonucuna ulaşmak mümkündür.
It is wellknowen that narrators of hadith had some influences on the texts of hadisths and sunnah at the time of narration. Some texts of hadith, stuated in the books of hadith and abled to be found acceptable as united narrations, constitute a type of these influences. The combined texts of hadiths was formed with insunuating the Holy Prophet’s practices appeared at the different times as if they were appeared at the same time and his some different and independent hadiths as if they were only one hadith. So that the combined texts of hadiths seem to be different from the type of combining the texts like talfik al-hadith, the ancient practice, and textual construction, the new practice, which focus to the different versions of a hadith. In this article, the Holy Prophet’s combined practices are studied with a characteristic narration in which the Prophet’s way of behaving to the three debtors was narrated. In this narration, three different practice were telled as if they were continuously appeared at the same time. However, its possible to say that these three prayers on three debtors were separately performed and unitedly narrated.

Anahtar Kelimeler

Birleştirilmiş/Birleşik, Metin, Hadis, Rivâyet, Telfîk, Cenaze Namazı
Combined, Text, Hadith, Narration, Prayer For Debtors

Kaynakça

  • Abdurrezzâk, Ebû Bekir es-Sanânî (ö. 211/826), el-Musannef, thk. Habiburrahman el-A’zamî, Mektebetü’l-İslâmî, Beyrût 1392/1972.
  • Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855), Müsnedü’l-İmâm Ahmed b. Hanbel, thk. Şuayb el-Arnaud vd., Müessesetü’r-Risâle, Beyrût 1416-2001/1995-1421.
  • Aliyyü’l-Kârî, Allâme Ali b. Sultan el-Kârî (ö. 1014/1605), Mirkâtü’l-Mefâtîh Şerhu Mişkâti’l-Mesâbîh, thk. Cemal Aytânî, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût 1422/2001, VI, 109.
  • Aliyyü’l-Kârî, Allâme Ali b. Sultan el-Kârî (ö. 1014/1605), Ta’lîkâtü’l-Kârî alâ Sülâsiyyâti’l-Buhârî, ٍSüleymaniye Kütüphanesi (Esad Efendi), no: 3621.
  • Apaydın, Mehmet, Muhammed b. Ömer el-Vâkıdî’nin Hayatı, Eserleri ve Hadisleri Birleştirme Metodu, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yüksek Lisans tezi), İstanbul 2001.
  • Atan, Hikmet, Mâna ile Hadis Rivâyeti, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Doktora tezi), İstanbul, 1999.
  • Aynî, Bedruddin Ebû Muhammed (ö. 855/1451), Umdetü’l-Kârî Şerhu Sahihi’l-Buhârî, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût 1421/2001.
  • Beğavi, el-Hüseyin b. Mesud (ö. 516/1121), Şerhu’s-Sünne, el-Mektebû’l-İslâmî, Beyrût 1403/1983.
  • Buhârî, Muhammed b. İsmail (ö. 256/870) el-Câmiu’s-Sahîh, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin (ö. 458/1065) es-Sünenü’l-Kübrâ, Meclisü Dâireti’l-Meârif, Dekken, 1352.
  • Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin (ö. 458/1065), es-Sünenü’s-Suğrâ, thk. Abdulmu’tî Emin Kalacî, Pakistan, 1410/1989.
  • Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin (ö. 458/1065), Ma’rifetü’s-Süneni ve’l-Âsâr, thk. Abdulmu’tî Emin Kalacî, Kâhire 1411/1991.
  • Coşkun, Selçuk, Hadîse Bütüncül Bakış, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, İstanbul 2011.
  • Çubukçu, Asri, “Buas”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul, 1992, VI, 340.
  • Dârekutnî, Ali b. Ömer (ö. 385/995), Sünenü’d-Dârekutnî, thk. Şuayb el-Arnaud vd., Müessesetü’r-Risâle, Beyrût 1424/2004.
  • Dârimî, Ebû Muhammed, Abdullah b. Abdurrahman (ö. 255/869), Müsnedü’d-Dârimî el-Maruf bi Sünenü’d-Dârimî, Dâru’l-Muğnî, Riyâd 1420/2009.
  • Ebû Dâvûd, Süleyman b. Eşaş es-Sicistânî (ö. 275/888), es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Erul, Bünyamin, “Tasarrufâtu’r-Ruvât fî Mutûni’l-Merviyyât”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 42 (2001).
  • Erul, Bünyamin, “Telfîk”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 2011, XL, 400-401.
  • Gökalp, Murat, İlk Dönem Hadis ve İslam Tarihi Kaynaklarına Göre Veda Hutbesi Rivâyetlerinin Tetkiki (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2001.
  • İbn Ebî Hâtim, Abdurrahman b. Ebî Hâtim er-Râzî (ö. 327/938)), Kitâbu’l-Cerh ve’t-Ta’dîl, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrût 1373/1953.
  • İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekr Abdullah b. Muhammed (ö. 235/849), el-Musannef, thk. Muhammed Avvâme, Dâru Kurtuba, Beyrût 1426/2006.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî (ö. 852/1448), Fethü’l-Bârî, Dâru’l-Ma’rife, Beyrût 1379.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî (ö. 852/1448), Ta’lîku’t-Ta’lîk, el-Mektebetü’l-İslâmî, Beyrût 1405/1985.
  • İbn Hibbân, Muhammed b. Hibbân el-Büstî (ö. 354/965), Sahîhu İbn Hibbân bi Tertîbi İbn Belbân, Müessesetü’r-Risâle, Beyrût 1414/1993.
  • İbn Mâce, Ebû Abdillah Muhammed b. Yezîd el-Kazvînî (ö. 273/886), es-Sünen, Dâru’l-Ma’rife, Beyrût, 1416/1996.
  • İbn Sa’d, Ebû Abdillah Muhammed (ö. 230/844), Kitâbu’t-Tabakâti’l-Kebîr, Mektebetü’l-Hancî, Kâhire, 1421/2001.
  • İbnu’s-Salâh, Ebû Amr Osmân eş‑Şehrazurî (ö. 643/1245), Ulûmu’l-Hadîs, thk. Nureddin Itr, Dimaşk 1406/1986.
  • Karataş, Mustafa, Hadislerin Sayısı, Nûn Yayıncılık, İstanbul 2008.
  • Kastallânî, Şihabuddin Ahmed (ö. 923/1517), İrşâdu’s-Sârî ilâ Şerhi Sahîhi’l-Buhârî, Matbaatü’l-Kübrâ el-Emîriyye, Bulak 1323.
  • Kesgin, Salih, Hadislerin Tesbit ve Değerlendirilmesinde Anlama Sorunu, (Doktora Tezi), Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun 2011.
  • Mizzî, Cemaleddin Ebu’l-Haccâc (ö. 742/1343), Tehzîbu’l-Kemâl fî Esmâi’r-Ricâl, Müessesetü’r-Risâle, Beyrût 1403-1413.
  • Müslim, Ebu’l‑Huseyin Müslim b. Haccâc el‑Kuşeyrî (ö. 261/875), Sahîh-i Müslim, Dâru Taybe, Riyad 1427/2006.
  • Nazlıgül, Habil, Hadiste Metin İnşası ve Metin İnşası Açısından Cibril Hadisi Rivâyetleri, Kayseri 2005.
  • Nesaî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Ali b. Şuayb (ö. 303/915), es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Özafşar, Mehmet Emin, Hadisi Yeniden Düşünmek, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 1998.
  • Taberânî, Süleymân b. Ahmed (ö. 360/971), el-Mucemu’l-Kebîr, Mektebetü İbn Teymiyye, Kâhire 1404/1983.
  • Ünal, Yavuz, “Hadislerin Anlaşılmasında Metni Yeniden İnşa Sorunu”, İslamın Anlaşılmasında Sünnetin Yeri ve Değeri –Kutlu Doğum Sempozyumu 2001, TDVY., Ankara 2003.
  • Yâsîn, Hikmet Beşîr, Merviyyâtü’s-Sahâbî Seleme b. el-Ekva‘, Yüksek Lisans Tezi, Câmiatü Ümmi’l-Kurâ, Mekke, 1401-1402.
  • Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed (ö. 748/), el-Kâşif fî Ma’rifeti men lehû Rivâyetün fi’l-Kütübi’s-Sitte, Thk. Muhammed Avvame- Ahmed Muhammed Nemr el-Hatîb, Cidde 1413/1992.
  • Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed (ö. 748/), Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ, Müsesesetü’r-Risâle, thk. Şuayb el-Arnaud-Hüseyin el-Esed, Beyrût 1402/1982.

Detaylar

Sayı
Cilt: 12, Sayı: 1, Bahar 2012
Geliş Tarihi
13.03.2012
Kabul Tarihi
15.10.2019
Yayın Tarihi
31.05.2012
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Hadis

Nasıl Atıf Yapılır

Tartı, Nevzat. “Birleştirilmiş Hadis Metinleri Üzerine Bir Deneme: Borçlunun Cenaze Namazı Ile İlgili Rivâyet”. Marife 12/1. 31 Mayıs 2012. 47-65. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344328.
Özet Görüntüleme: 1
PDF İndirme: 29

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: