Araştırma Makalesi

Endülüs’te Hadis İlminin Gelişim Aşamaları

The Development Process of Hadith in Andalusia

Öz

Endülüs’te hadisin gelişiminden bahsederken farklı şart ve özellikte üç aşamadan söz etmek mümkündür. Hadis ilminin zayıf olduğu ve insanların ona yöneliminin az olduğu birinci dönem, hadis ilminin eğitim ve öğretimiyle toplumun bütün kademelerine yayıldığı ikinci dönem ve siyasi süreçle paralel olarak ilme dolayısıyla hadise yönelimin azaldığı üçüncü dönem bulunmaktadır. Endülüs’te hadisin gelişim aşamalarında hem Mâlikî fakîhlerin hadis ilmine karşı duruşları ve mutaassıp mezhep anlayışları hem de yönetimin onlar karşısında hadis kitaplarına ve onların okutulmasına aktif desteği farklı süreçlerin yaşanmasında etkili olmuştur. Bu makalede Endülüs’te hadis ilminin gelişim süreçleri, dönemlerin temayüz etmiş şahsiyetleri ve eserleri incelenmiştir.
When speaking of the development of Hadith in Andalusia it possibles speak to from some process. This is three periods. First period is a few people orientated the hadith. Second period is the hadith complemented the whole the community with education of the hadith. Third period it is decreased effection of hadith in the community with the political process. Maliki fakihs are against the development of hadith in Andalusia. But administrators are encouraged hadith learning and education. This study aims to explain the development process of hadith, known scholars and their works in theAndalusia.

Anahtar Kelimeler

Hadis, Endülüs, Mâlikî Fakihler, Hadisin Gelişim Aşamaları
Hadith, Andalusia, Maliki Fakihs, The Development Process Of Hadith

Kaynakça

  • Abbâdî, Ahmed Muhtar, fi Târîhi'l-Abbâsîve'l-Endelüsî, Dârü'n-Nehdati'l-Arabiyye, Beyrut ts.
  • Abdülhâdi, Ahmed el-Hüseyn, Mazâhiru’n-Nahdati’l-Hadisiyye fi Ahdi Ya’kub el-Mansûr el-Muvahhidî, İhyâu’t-Türâsi’l-İslâmî, Mağrib 1402.
  • Bağcı, Musa, “el-Kütübü’s-Sitte Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Otoritesini Oluşturan Faktörler”, İslami İlimler Dergisi, yıl. 2007, S. 2, ss. 123-159, Çorum 2007.
  • Çakan, İsmail Lütfi, Hadis Edebiyatı, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayın., İstanbul 1997.
  • Dabbî, Ebû Ca'ferAhmed b. Yahya b. Ahmed b. Amîre (ö. 599/1204), Buğyetü’l-Mültemis fi Târihi Ricâli Ehli’l-Endelüs, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1417.
  • Ebû Deyyâk, Sâlih Muhammed Feyyâz, el-Vecîz fi Târîhi’l-Mağribve’l-Endelüs, I. bs. Ürdün 1988.
  • Ebû Zehv, Muhammed b. Muhammed, el-Hadîsve’l-Muhaddisûn ev İnâyetü Ümmeti’l-İslâmiyyebi’s-Sünneti’n-Nebeviyye, Matbaatü Mısr Şeriketü Müsâmehetü Mısrıyye, I. bs. İskenderiyye 1958.
  • Evariste Levi-Provençal, “Tarif”, Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedis i(MEB), İstanbul 1979, XI, 776.
  • Halis, Salah, el-İşbiliyyefi’l-Karni’l-Hâmis, Beyrut ts.
  • Hamevî, Şihâbüddîn Ebû Abdillah (ö. 626/1229), Mu’cemü’l-Büldân, Dâr Sâdır, II. bs. Beyrut 1995.
  • Humeydî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ebî Nasr (ö. 488/1095), Cezvetü’l-Muktebis fi Zikri Vülâti’l-Endelüs, nşr. Muhammed b. Tâvit et-Tancî, Mısır 1372.
  • Huşenî, Muhammed b. Hâris (ö. 361/971), Ahbâru’l-Fukahâve’l-Muhaddisîn, nşr. Maria Luis Avila ve Luis Morina, Madrid 1992.
  • İbn Abdilber, Ebû Ömer Yusuf b. Abdillah (ö. 463/1071), el-İntikâ fi Fedâili’s-Selâseti’l-Eimmeti’l-Fukaha, Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut ts.
  • İbn Ferhûn, Burhânüddîn İbrahim b. Alî (ö. 799/1397), ed-Dîbâcü’l-müzheb fi Ma’rifeti Ulemâi’l-Mezheb, Mektebetü Dâri’t-Türâs, Kâhire 1972.
  • İbn Hacer, Şihâbüddîn Ahmed b. Alî (ö. 852/1448), Tehzîbü’t-Tehzîb, Dâru’r-Reşîd, Suriye 1406.
  • İbn Haldûn, (ö. 808/1406), Târîhu İbn Haldûn, nşr. Halil Şehâde, II. bs. Beyrut 1988.
  • İbn Kesîr, Ebü'l-Fidâ' (ö. 774/1373), el-Bidâye ve’n-Nihâye, Mektebetü’l-Maârife, II. bs. Beyrut1990.
  • İbnü’l-Ebbâr, Ebû Abdillah Muhammed b. Abdillah el-Kudâ‘î (ö. 658/1260), et-Tekmile liKitâbi’s-Sıla, nşr. Abdüsselâm el-Hirasî, Dâru’l-Fikr, Lübnan 1995, I-IV.
  • İbnü’l-Esîr, İzzeddînAlî b. Muhammed (ö. 630/1233), el-Kâmil fi’t-Târih, Beyrut 1965, I-XII.
  • İbnü’l-Faradî, Ebü'l-Velîd el-Ezdî (ö. 403/1013), Târîhu Ulemâi Endelüs, nşr. Rûhıyye Abdurrahmân es-Süveyfî, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1997.
  • İmâmüddin, S. Muhammed, Endülüs Siyasi Tarihi, trc. Yusuf Yazar, Rehber Yayıncılık, Ankara 1990.
  • İnan, Muhammed Abdullah, Devletü'l-İslâm fi'l-Endelüs, III. bs. Beyrut1988.
  • Kâdî İyâz, Ebu’l-Fadl (ö. 544/1149), Tertîbü’l-Medârik ve Takrîbü’l-Mesâlik li-Ma’rifetiA’lâmi Mezhebi Mâlik, Vizâretü’l-Evkâf, Rabat ts.
  • Kayravânî, Ebu'l-Arab Muhammed b. Temîm (ö. 333/945), Tabakâtü Ulemâi İfrikıyye ve Tûnise nşr. Ali eş-Şâ'bî ve Nuaym Huseyn el-Yâfî, ed-Dâru't-Tûnusiyyeli'n-Neşr, Tunus 1985.
  • Kettânî, Muhammed b. Ca’fer (1857-1927), er-Risâletü’l-Müstatrafe li Beyâni Meşhûrî Kütübi Sünneti’l-Musannefe, Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, IV. bs. Beyrut1986.
  • Kurt, Ali Vasfi, Endülüs’te Hadis ve İbnü’l-Arabî, İnsan Yayınları, I. bs. İstanbul 1998.
  • Mahlûf, Muhammed b. Muhammed el-Münestîrî (ö. 1941), Şeceretü’n-Nûri’z-Zekiyye fi Tabakâti’l-Mâlikiyye, Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut 1349.
  • Makkarî, Ebu'l-Abbas Şahabüddin Ahmed b. Muhammed (ö. 1041/1632), Nefhu't-tîb min Ğusni'l-Endelüsi'r-Ratîb ve Zikru Vezîrihâ li-Sâni'd-dîn İbni'l-Hatîb, nşr. İhsan Abbas, Dâru Sâdır, Beyrut 1388, I-VIII.
  • Merrâküşî, Abdulvâhid, el-Mûcib fi TelhîsiAhbâri’l-Mağrib, nşr. Muhammed Saîd el-Uryân, İhyâü’t-Türâsi’l-İslâmî, Kâhire1963.
  • Özdemir, Mehmet, Endülüs Müslümanları-I, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, I. bs. Ankara 1997.
  • Özel, Ahmet, “Mâlik b. Enes”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), Ankara 2003, XXVII, 506–512.
  • Öztoprak, Mustafa, “İbnü’l-Harrât el-İşbîlî’nin Hadis İlmindeki Yeri ” (Basılmamış Doktora Tezi), Konya 2012.
  • Safedî, Selahaddin Halil b. Aybek b. Abdullah (ö. 764/1363), el-Vâfîbi’l-Vefâyât,Neşriyatü’l-İslâmiyye, byy. ts.
  • Sıddîkî, Muhammed Zübeyr, Hadis Edebiyatı Tarihi, trc. Yusuf Ziya Kavakçı, İstanbul 1966.
  • Suyutî, Celâlüddin Abdurrahman b. Ebî Bekr (ö. 911/1526), Tabakâtü’l-Huffâz, I. bs. Beyrut 1983.
  • Şekîb, Arslan, HûlâsatüTârihi’l-Endelüs, Menşûrâtü Dâri Mektebeti’l-Hayât, Beyrut1983.
  • Yusuf, Eşbâh, Târihu’l-Endelüs fi Ahdi’l-Murâbitîn ve’l-Muvahhidîn, II. bs. Kâhire 1958.
  • Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Osman (ö. 748/1365), el-İber fi Haberi men Ğaber, nşr. Ebû Hacir Muhammed es-Saîd Zağlûl, Beyrut 1405.
  • Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Osman (ö. 748/1365), Siyeru A‘lâmi’n-Nübelâ, nşr. Şuayb el-Arnaût vd., Müessesetü’r-Risale, Beyrut 1982, I-XXIII.
  • Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Osman (ö. 748/1365), Tezkiratü’l-Huffâz, Daruİhyai’t-Türâsi’l-Arabi, III. bs. Haydarabad 1956, I-IV.
  • Ziriklî, Hayreddîn Mahmûd b. Muhammed b. Ali b. Fârisî (ö. 1396/1976), el-A’lâm KâmûsuTerâcim li-Eşheri’r-Ricâl ve’n-Nisâ, Dâru’l-İlim, XV. bs. Beyrut 2002.

Detaylar

Sayı
Cilt: 12, Sayı: 2, Yaz 2012
Geliş Tarihi
02.03.2012
Kabul Tarihi
25.08.2019
Yayın Tarihi
30.06.2012
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Hadis

Nasıl Atıf Yapılır

Öztoprak, Mustafa. “Endülüs’te Hadis İlminin Gelişim Aşamaları”. Marife 12/2. 30 Haziran 2012. 183-197. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344350.
Özet Görüntüleme: 1
PDF İndirme: 0

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: