Araştırma Makalesi

İslam Kaynaklarına Göre Sebt Yahudileri’nin Maymuna Dönüştürülmesi Meselesi

The Question of the Shabbath-Jews’ Transformation Into Monkey According to the Islamic Sources

Öz

İsrailoğulları, kendilerine verilen nimetlere karşı sorumluluklarını çoğunlukla yerine ge- tirmediklerinden, Kur’ân’da birçok kez eleştirilmişlerdir. Kur’ân kıssalarına bakıldığında İsrailoğulları’na verilen cezaların, genellikle sonraki toplumlar için ders ve ibret niteliği taşıdığı görülmektedir. Cumartesi gününde balık avlama yasağına uymayan bir grup Ya- hudi’nin maymuna dönüştürülmesi olayı da bunlardan biridir. Literatürde söz konusu gruptan, Sebt Yahudileri ya da Ashabu’s-Sebt olarak bahsedilmektedir. Bu topluluğun hak ettiği ceza, o dönemde yaşayanlar için olduğu kadar, sonraki nesiller için de bir ders ve ibret kaynağıdır. Ancak bu dönüştürülmenin mecâzî anlamda mı, yoksa hakiki olarak mı gerçekleştiği hususunda farklı görüşler benimsenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada ko- nuya ilişkin bu ihtilaf ele alınmıştır.
In the Noble Qur’an, the Children of Israel have been criticized many times, since they had not fulfilled their responsibilities with regard to the blessings granted to them. It can be observed from the parables of the Qur’an that the punishments given to the Children of Israel generally bear lessons and admonitions for the subsequent communities. The issue of the Jews of Shabbath changing into monkey is one of these exemplary lessons. This group is called the Jews of Shabbath in Islamic literature. The punishment meted out to this community is viewed as a source of lesson and example for the people of that period as well as the next generations. However, there are different points of view among schol- ars on whether "the turning into monkey" is metaphorical or real. This study aims to in- vestigate into the various implications of this dispute.

Anahtar Kelimeler

Cumartesi Günü Balık Tutma Yasağı, Mesh, Ashabu’s, Maymun, Evrim
Sabbath Breaking, Turning İnto Monkey, Jews Of Sebt, Evolution

Kaynakça

  • Abadî, Mecduddîn el-Firuz, Besâiru Zevi’t-Temyîz fi Letâifi’l-Kitâbi’l-Azîz, thk. Muhammed Ali en-Neccar, Kahire 1416/1996.
  • Abdulbakî, Muhammed Fuâd, el-Mu‘cemu’l-Müfehres li Elfazı’l-Kur’âni’l-Kerîm, Beyrut t.y.
  • Adam, Baki, “Sept Yahudileri”, Bütün Yönleri İle Yahudilik Uluslararası Sempozyum, Dinler Tarihi Araştırmaları-VIII, Ankara 2012, s. 127.
  • Akdemir, Hikmet, Belagat Terimleri Ansiklopedisi, İstanbul 1999.
  • Askerî, Ebû Hilal, el-Furuk fi’l-Luğa, IV. bs. Beyrut 1400/1980.
  • Ateş, Süleyman, “Kur’ân-ı Kerim’e Göre Evrim Teorisi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fak. Der., C. XX, 131.
  • Ateş, Süleyman, Yüce Kur’ân’ın Çağdaş Tefsiri, İstanbul 1989.
  • Atîk, Abdulazîz, İlmu’l-Meânî, Lübnan 1430/2009.
  • Aynî, Ebû Muhammed, Umdetü'l-Kârî Şerhi Sahîhi'l-Buharî, Beyrut t.y.
  • Bayrakdar, Mehmet, İslam’da Evrimci Yaratılış Teorisi, II. bs. Ankara 2001.
  • Bekaî, İbrahim b. Ömer, Mesâidu’n-Nazar li’l-İşrafi Ala Mekasidi’s-Suver, I. bs. Riyad 1408/1987.
  • Bilge, Mustafa L., “Akabe”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1989.
  • Cabirî, Muhammed Abid, Fehmu’l-Kur’ân’il-Hakîm, I. bs., Beyrut 2009.
  • Câhız, el-Heyavan, Daru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1424/2004.
  • Cevherî, es-Sıhah Tacü’l-Luğa ve Sıhahi’l-Arabiyye, thk. Ahmed Abdu’l-Ğafur Attar, Beyrut 1407/1987. Cevzî, Ebû’l-Ferec, Zâdu’l-Mesîr, Beyrut 1407/1987.
  • Cüzcanî, Ebû Osman, et-Tefsîru min Süneni Saîd b. Mansur, thk. Sa‘d b. Abdillah b. Abdilaziz Ali Humeyd, Riyad 1417/1997.
  • Demirci, Muhsin, Tefsir Terimleri Sözlüğü, İstanbul 2009.
  • Derveze, Muhammed İzzet, et-Tefsîru’l-Hâdîs, Kahire 1383/1963.
  • Ebû Hayyan, el-Bahru’l-Muhîtfi’t-Tefsîr haz: Adil Ahmed Abdi’l-Mevcûd ve Ali Muhammed Ma‘rad, vd., Beyrut 1413/1993.
  • Elbânî, Muhammed Nâsıruddin, Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha, Riyad 1415/1995.
  • Elmalılı, M. Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’ân Dili, Yenda Yayın - Dağıtım, İstanbul t.y.
  • Esed, Muhammed, Kur’ân Mesajı, çev. Cahit Koytak, Ahmet Ertürk, İstanbul 1420/1999.
  • Etöz, Abdulkadir, “Evrim Tesadüfüne Karşı Mantık ve Ruhçu Görüş”, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yıl. 1990, S. 3.
  • Ezherî, Tehzîbu’l-Luğa, thk. Muhammed Ivad Mur‘ib, Beyrut 2001.
  • Gürkan, Salime Leyla, “Sebt”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 2009.
  • Gürkan, Salime Leyla, Yahudîlik’te Şabbat (Sebt) - Kökeni, İlgili İnanç ve Uygulamalar, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1994.
  • Halil b. Ahmed el-Basrî, Kitabu’l-Âyn, thk. Mehdî Mahzumî ve İbrahim Samirî, Beyrut t.y.
  • Harman, Ömer Faruk, “Medyen”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Ankara 2003.
  • Hatîb, Muhammed Abdullatîf, Evdahu’t-Tefasîr, Mısır 1383/1964.
  • Hayrettin Karaman, Mustafa Çağrıcı vd. Kur’ân Yolu, Ankara 2007.
  • İbn Arabî, Ebû Bekir, Ahkamu’l-Kur’ân, Beyrut 1424/2003.
  • İbn Âşur Muhammed Tâhir, et-Tahrîrve’t-Tenvîr, Tunus 1997.
  • İbn Atiyye, Ebû Muhammed el-Endelusî, el-Muharraru’l-Vecîz fi Tefsîri Kitabillahi’l-Azîz, thk. Abdusselam Abduşşafî, Beyrut 1422/2001.
  • İbn Ebî Hatim, Tefsîru’l-Kur’ânı’l-Âzîm, Mekke 1418/1997.
  • İbn Faris, Mu‘cemu Mekayisi’l-Luğa, thk. Abdusselam Muhammed, Dımaşk 1399/1979.
  • İbn Hacer el-Askalanî, Fethu’l-Barî Şerhu Saihihi’l-Buhârî, haz. Muhammed Fuad Abdulabakî, tlk. Abdulazîz b. Abdillah b. Baz, Beyrut 1379/1960.
  • İbn Kesîr, Ebû’l-Fidâ, Tefsîru’l-Kurâni’l-Âzîm, Riyad 1420/1999.
  • İbn Manzûr, Lisanu’l-Arab, Beyrut 1414/1993.
  • İbn Sa‘dullah, Ğureru’t-Tibyân fi Men lem Yüsemmefi’l-Kur’ân, thk. Abdulcevad Halef, Beyrut 1990.
  • İsfehânî, Rağıb, Müfredatu Elfazi’l-Kur’ân, thk. Safvan Adnan Davudî, Beyrut 1418/1998. Kemmaş, Abdurrahman b. Muhammed, el-Havî fi Tefsiri’l-Kur’ân, İmarat 2009.
  • Kitab-ı Mukaddes.
  • Kurtûbî, Ebû Abdillah, el-Cami‘ li-Ahkami’l-Kur’an, Beyrut 1423/2003.
  • Kutub, Seyyid, fi Zilâli’l-Kur’ân, Kahire 1423/2003.
  • Maturidî, Ebû Mansûr, Te’vilatu Ehli’s-Sünne, thk. Mevdî Basillum, Beyrut 1426/2005.
  • Mevdudi, Ebû’l-A’la, Tefhimu’l-Kur’ân, İstanbul 1986.
  • Mücâhid b. Cebr, Tefsîr, thk. Muhammed Abdusselam Ebû’n-Nîl, Kahire 1410/1989.
  • Müslim, en-Nisabûrî, el-Müsnedu’s-Sahihu, thk. Muhammed Fuad Abdulbakî, Beyrut t.y.
  • Penrice, John, Dictionary and Glossary of the Holy Qur’an -Kur’ân Sözlüğü-, çev. Ömer Aydın, İstanbul 2010.
  • Pişgin, Yasin, Kur’ân’a Göre Akıl ve Akılcılığın Kur’ân Tefsirine Etkisi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2008.
  • Râzî, Fahruddîn, et-Tefsîru’l-Kebîr, Tahran t.y.
  • Reşid Riza, Muhammed, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Hakîm, Beyrut 1428/2007.
  • Suyutî, Mufhemâtu’l-Akrân fi Mübhemâti’l-Kur’ân, thk. Mustafa Dîb el-Buğa, Muessesetu Ulumi’l-Kur’ân, Beyrut 1403/1982.
  • Suyutî, ed-Durru’l-Mensûr, Dâru’l-Fikr, t.y.
  • Suyutî, el-İtkan fi Ulumi’l-Kur’ân, thk. Ahmed b. Ali, Kahire 1427/2006.
  • Şengün, Atıf ve Ulakoğlu, Semih, Evrim, İstanbul 1992.
  • Şerefuddîn, Cafer, el-Mevsuâtu’l-Kur’âniyye Hesâisu’s-Suver, thk. Abdulaziz b. Osman et-Toycizî, Beyrut 1420/1999.
  • Şevkânî, Muhammed b. Ali el-Yemenî, Fethu’l-Kadîr, Beyrut 1414/1992.
  • Taberî, Ebû Cafer, Câmiu’l-Beyan fi Te’vîli’l-Kur’ân, Beyrut 1420/1999.
  • Taslaman, Caner, Evrim Teorisi: Felsefe ve Tanrı, İstanbul 2009.
  • Teftazanî, Sa’duddîn, Muhtasaru’l-Meânî, İstanbul t.y.
  • Yakıt, İsmail, “Kur’ân’da İnsanın Yaratılışı ve Evrim”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yıl. 1998, S. 5, s. 14.
  • Yücedoğru, Tevfik, “Kur’ân ve Mesh”, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fak., Der., C. 20, S. 2, 2011, ss. 68-70.
  • Zemahşerî, el-Keşşaf an Hakaikı Ğavamizi’t-Tenzil ve Ûyuni’l-Ekavil fî Vücuhi’t-Te’vil, Beyrut t.y. Zerkeşî, el-Burhan fî Ulumi’l-Kur’ân, thk. Ebu’l-Fazl ed-Dimyâtî, Kahire 1427/2006.

Detaylar

Sayı
Cilt: 13, Sayı: 1, Bahar 2013
Geliş Tarihi
21.01.2013
Kabul Tarihi
19.08.2019
Yayın Tarihi
31.05.2013
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Tefsir

Nasıl Atıf Yapılır

Kurban, Nur Ahmet. “İslam Kaynaklarına Göre Sebt Yahudileri’nin Maymuna Dönüştürülmesi Meselesi”. Marife 13/1. 31 Mayıs 2013. 9-27. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344402.
Özet Görüntüleme: 3
PDF İndirme: 1

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: