Araştırma Makalesi

İmâm Şâfiî (ö. 204/820)’nin İcmâ Anlayışı

Imam al-Shafi’s Understanding of Ijma’ (Consensus)

Öz

İslam hukuk metodolojisinin oluşum ve gelişim süreci içinde önemli bir yer işgal edip bu süreçte merkezi bir konumda bulunan ve sonraki İslam hukuk usûlcülerini etkilemiş olan İmâm Şâfiî’nin icmâ hakkındaki düşünceleri son derece karmaşıktır. Onun icmâa dair yaklaşımının anlaşılabilmesi, bilgi teorisini anlamaktan geçer. İmâm Şâfiî, teoride ideal icmâı arayarak çoğunluğun ve Medine ehlinin icmâı gibi belli bir bölgenin icmâını red- detmiş, pratikte ise klasik fıkıh usulü geleneğince de kabul gören çoğunluğun icmâını ka- bul etmek zorunda kalmıştır.
Imam al-Shafi, who occupies an important place in the process of formation and devel- opment of Methodology of Islamic law and has a central location in this process and the subsequent impact on Methodologists of Islamic law, has got extremely complex ideas about ijma’. To understand Imam al-Shafi’s approach to ijmâ, we need first to understand his theory of knowledge. In theory, he denies the ijma’ of majorities and the ijma’ of local people, for instance the ijma’ of Madinah people, to seek ideal ijma’. However in practice, he had to accept the ijma’ of majorities, as it was accepted i accordance with the classical Islamic jurisprudence tradition.

Anahtar Kelimeler

İmâm Şâfiî, İcmâ, Bilgi, İslam Hukuk Metodolojisi, Edille
al-Shafi, Ijma’, Knowledge, Methodology Of Islamic Law, Evidences Of Islamic Law

Kaynakça

  • Aybakan, Bilal, Fıkıh İlminin Oluşum Sürecinde İcmâ, İz Yayıncılık, İstanbul 2003.
  • Aybakan, Bilal, İmâm Şâfiî ve Fıkıh Düşüncesinin Mezhepleşmesi, İz Yayıncılık, İstanbul 2007.
  • Aybakan, Bilal, “Şâfiî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 2010, XXXVIII, 223-233. el-Buhârî, Alâuddîn (ö. 730/1330), Keşfü’l-Esrâr an Usûli Fahru’l-İslâm el-Pezdevî, Beyrut 1308. el-Buhârî, Ebû Abdillâh (ö. 256/870), el-Câmiu’s-Sahîh, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Dağcı, Şamil, İmâm Şâfiî Hayatı ve Fıkıh Usûlü İlmindeki Yeri, DİB. Yay., Ankara 2004.
  • Dönmez, İbrahim K., “İcmâ”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 2000, XXI, 417- 431.
  • Duman, Soner, İmâm Şâfiî’nin Kıyas Anlayışı, İSAM Yay.
  • Ebû Dâvud, (ö. 275/888), es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Ebû Zehrâ, Muhammed (ö. 1974), İmâm Şâfiî, Dâru’l-Fikri’l-Arabiyyi, Kahire ty.
  • Ebû Zehrâ, Muhammed (ö. 1974), İslam Hukuku Metodolojisi (Fıkıh Usulü), çev. Abdülkadir Şener, Fecr Yayınevi, Ankara 1986. Fazlur Rahman (ö. 1988), Tarih Boyunca İslamî Metodoloji Sorunu, çev. Salih Akdemir, Ankara 2001. el-Gazâlî, (ö. 505/1111), el-Mustasfâ min Ilmi’l-Usûl, thk. Hamza b. Zahîr Hâfız, Cidde 1992.
  • Ebû Zehrâ, Muhammed (ö. 1974), el-Mustasfa “İslam Hukukunda Deliller ve Yorumlar Metodolojisi”, çev. Yunus Apaydın, Rey Yayıncılık, Kayseri 1994.
  • Hasan, Ahmet, İlk Dönem İslam Hukuk Biliminin Gelişimi, çev. Haluk Songur, Rağbet Yay., İstanbul 1999. en-Nesâî, Ebû Abdurrahmân (ö. 303/915), es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992. el-Pezdevî, Fahru’l-İslâm (ö. 482/1089), Usûlü’l-Fıkh, (Keşfu’l-Esrâr’la birlikte), Beyrut 1308. er-Râzî, Fahruddîn (ö. 606/1209), el-Mahsûl fî İlmi Usûli’l-Fıkh, thk. Taha Cabir Feyyaz, ty.
  • Hasan, Ahmet, et-Tefsîru’l-Kebîr “Mefâtihu’l-Ğayb”, Dâru’l-Fikr, Beyrut 1401/1981.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), İslam Hukukuna Giriş, çev. Mehmet Dağ–Abdülkadir Şener, Ankara 1986.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), The Origins of Muhammadan Jurisprudence, Oxford University Press, London 1979. es-Serahsî, Şemsuddîn (ö. 483/1090), Usûlü’s-Serahsî, thk. Ebu’l-Vefâ el-Afgânî, Haydarabad ty. eş-Şâfiî, Muhammed b. İdrîs (ö. 204/820), Ahkâmu’l-Kur’ân, thk. Abdülğanî Abdülhâlık, Kahire 1994.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), Cimâu’l-Ilm, (Umm içinde), thk. Rıf’ât Fevzî Abdülmuttalib, Mısır2001.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), Cimâu’l-Ilm: İslam Hukukunun Kaynakları Üzerine Bazı Tartışmalar, çev. Osman Şahin–Mithat Yaylı, On Dokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, S. 17, 2004, ss. 321-362.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), İbtâlu’l-İstihsân, (Umm içinde), thk. Rıf’ât Fevzî Abdülmuttalib, Mısır 2001.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), İhtilâfu’l-Hadîs, (Umm içinde), thk. Rıf’ât Fevzî Abdülmuttalib, Mısır 2001.
  • Schacht, Joseph (ö. 1969), er-Risâle (İslam Hukukunun Kaynakları), çev. Abdülkadir Şener-İbrahim Çalışkan, Ankara 1996.
  • et-Teftâzânî, Sa’duddîn (ö. 792/1390), et-Telvîh fî Keşfi Hakâikı’t-Tenkîh, (Sadru’ş-şerîa’nın et-Tavdîhi ile), İstanbul 1310. et-Tirmizî, Ebû İsâ (ö. 279/ 892), es-Sünen, Çağrı Yayınları, İstanbul 1992.
  • Türcan, Talip, İslâm Hukuk Biliminde Hukuk Normu, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2003.
  • Zerkeşî, (ö. 794/1392), el-Bahru’l Muhît fî Usûli’l-Fıkh, thk. Abdülkâdir Abdullah el-Ânî, Kuveyt 1992.

Detaylar

Sayı
Cilt: 13, Sayı: 1, Bahar 2013
Geliş Tarihi
22.01.2013
Kabul Tarihi
16.12.2019
Yayın Tarihi
31.05.2013
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
İslam Hukuku

Nasıl Atıf Yapılır

Yenidoğan, Adem. “İmâm Şâfiî (ö. 204/820)’nin İcmâ Anlayışı”. Marife 13/1. 31 Mayıs 2013. 89-105. https://doi.org/10.5281/zenodo.3344408.
Özet Görüntüleme: 26
PDF İndirme: 9

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: