Araştırma Makalesi

Selçuklu Türklerinde İlmî ve Dinî Hayat: -Sivas Örneği-

The Religious and Scientific Life in Seljuks Period: "An Example of Sivas"

Öz

Sivas, Selçuklular tarafından fethedilmesiyle birlikte özellikle I. Alâeddin Keykubad zamanında yoğun bir imar ve inşâ hareketine maruz kalır. Selçuklu yönetimi, şehri bir eğitim merkezi haline getirir. İlk defa büyük medreselerin temelleri atılır. Bu medreselerinde dinî, tıbbî ve astronomi alanında ilimler okutulur. Külliye şeklinde yapılan bu medreseler cami, imaret ve aşevleriyle halka da açılır. Selçuklu sultanları halkın bilgi düzeyini artırmak için medreseler açmakla birlikte halkın refah düzeyini yükseltmek için de ticarete büyük önem vermişlerdir. Bu anlamda Sivas; dini, siyasi, iktisadi, sosyal ve kültürel alanda stratejik bir boyut kazanmıştır. Ayrıca Selçuklular, Müslümanların birliğini hedeflemede ehl-i sünnet ve’l-cemaat prensiplerine sıkı sıkıya bağlı kalmışlardır. Bu bağlılık farklı inanç ve kültürlere kapalı olmak anlamına gelmez. Nitekim Selçuklular dönemi Sivas’ında; Yesevîlik, Ahîlik, Babaîlik, Mevlevîlik gibi dini hayatı etkileyen oluşumlar da varlığını sürdürmüştür. Selçuklular dönemini inceleyen yerli ve yabancı çok sayıda ilim adamı, en fazla dini hoşgörü ve kültürel çoğulculuğun açık örneklerinin bu devreye ait olduğunu söylemişlerdir.
The Religious and Scientific Life in Seljuks Period: "An Example of Sivas" Sivas which was conquered by Seljuks underwent an intensive construction activity by I. Alâeddin Keykubad. The Seljuk administration makes the city educational center. For the first time, large madrasahs were established. Religious, medical and astronomy were taught in these madrasahs. These madrasahs, which are made in the shape of a külliye, are opened to the public with mosques, imarets and sauces. At the same time, the Seljuk sultans gave great importance to the trade to increase the welfare of the people. Sivas thus advanced in the religious, political, economic, social and cultural field. In addition to this, The Seljuks are strictly adhered to the principles of Ahlu's-Sunnah wa'l-Jama'ah for the unity of Muslims. This commitment does not mean being closed to different beliefs and cultures. During Seljuks period in Sivas, religious groups such as Yesevîlik, Ahîlik, Babâîlik, Mevlevî continued to exist. Numerous scholars of domestic and foreign scholars studying the Seljuk period claim that religious tolerance and examples of cultural pluralism were seen in Seljuk time.

Anahtar Kelimeler

Sivas, Dinî Hayat, Medreseler, Selçuklu Yöneticileri, Sünnîlik, Bâtinîlik
Sivas, Religious Life, Madrasahs, Seljuk Rulers, Sunni Islam, Bâtinîlik

Kaynakça

  • Ahmet Eflâkî, Menâkıbu’l-Ârifîn, (çev. Tahsin Yazıcı), İstanbul 1966.
  • Akdağ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi, İstanbul 1995.
  • Aslanoğlu, İhsan, Evliya Çelebi Sivas’ı ve Sivaslıları Anlatıyor, İstanbul 1991.
  • Bayram, Mikail, “Selçuklular Zamanında Tokat ve Malatya Yöresinin Fikrî ve Kültürel Yapısı ve Siyasî Boyutları”, Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, (Haziran–1991), Sayı: 72, s. 94.
  • Bayram, Mikail, Bâcıyân-ı Rum, Konya 1987.
  • Bayram, Mikail, Evhadiyye Tarikatı, Konya 1993.
  • Bozkuş, Metin, “Anadolu Selçuklularında Sosyal, Dinî ve Mezhebî Yapı”, CÜİF Dergisi, Cilt: V, Sayı: 2, (Sivas–2001), ss. 252-53.
  • Cebecioğlu, Ethem, “Hoca Ahmet Yesevî (ö. 562/1167)”, AÜİFD, (Ankara-1993), c. XXXIV, ss. 91-93.
  • Çağatay, Neşet, Bir Türk Kurumu Olarak Ahîlik, Ankara 1974.
  • Evliya Çelebi, Çelebi Seyahatnamesi, İstanbul 1986.
  • Fığlalı, Ethem Ruhi, Türkiye’de Alevîlik Bektaşîlik, İstanbul 1994.
  • Gökbel, Ahmet, İnanç Tarihi Açısından Sivas, İstanbul 2004.
  • Gölpınarlı, Abdülbaki, Mevlânâ’dan Sonra Mevlevîlik, İstanbul 1983.
  • Göyünç, Nejat, “Sivas Mevlevîhânesi”, IX. Vakıf Haftası Kitabı, Ankara, 1992, s. 83-84.
  • İbn Batuta, Rihle, Beyrut, 1992, s. 290-291.
  • Kafesoğlu, İbrahim, Selçuklular Tarihi, İstanbul 1972.
  • Kara, Mustafa, Bursa’da Tarikatlar ve Tekkeler, Bursa 1990.
  • Kazıcı, Ziya, “Ahîlik”, DİA, İstanbul, 1988, I, 540.
  • Kazvînî, Zekeriyya b. Muhammed b. Mahmûd, Âsâru’l-Bilâd ve Ahbâru’l-İbâd, Beyrut, ty.
  • Köprülü, Fuad, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Ankara 1991.
  • Mahiroğulları, Adnan, Seyyahlar Gözüyle Sivas, İstanbul 2001.
  • Ocak, Ahmet Yaşar, “Baba İlyas”, DİA, İstanbul, 1991, IV, 368.
  • Ocak, Ahmet Yaşar, Babaîler İsyanı, İstanbul 1980.
  • Ocak, Ahmet Yaşar, Babaîler İsyanı, İstanbul 1980.
  • Özköse, Kadir, “Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında Tasavvufi Zümre ve Akımların Rolü”, CÜİFD, VII/1, (Sivas-2003), s. 265-66.
  • Shaw, Stanford, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, (çev. Mehmet Harmancı), İstanbul 1982.
  • Sümer, Faruk, Safevî Devletinin Kuruluş ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü, Ankara, 1992.
  • Tehanevî, M. Ali, Keşşâfu Istılâhâti’l-Fünûn, Beyrut, ts.
  • Togan, A. Zeki Velidi, Umûmî Türk Tarihine Giriş, İstanbul 1981.
  • Turan, Osman, Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi, İstanbul 1993.
  • Turan, Osman, Selçuklular ve İslâmiyet, İstanbul 1980.
  • Turan, Osman, Selçuklular Zamanında Türkiye, İstanbul 1993.
  • Turan, Osman, Türk Cihan Hâkimiyeti Mefkûresi Tarihi, İstanbul, 1978..
  • Urfalı Mateos, Vekayi Namesi ve Papaz Girigor’un Zeyli, (çev. M.Halil Yinanç), Ankara 1987.

Detaylar

Sayı
Cilt: 16, Sayı: 2, Kış 2016
Geliş Tarihi
03.10.2016
Kabul Tarihi
19.08.2019
Yayın Tarihi
31.12.2016
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Kelam

Nasıl Atıf Yapılır

Altıntaş, Ramazan. “Selçuklu Türklerinde İlmî Ve Dinî Hayat: -Sivas Örneği-”. Marife 16/2. 31 Aralık 2016. 237-250. https://doi.org/10.33420/marife.436297.
Özet Görüntüleme: 0
PDF İndirme: 1

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: