Araştırma Makalesi

Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi’nin Şiirleri

Poems of Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi

Öz

Devlet-i Âl-i Osman’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş döneminde Konya’da önemli isimlerinden biri olarak temâyüz eden Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi, yaşadığı süreçte çevresinde etkili olmuş bir Osmanlı münevveridir. O bir yönüyle müderris, bir yönüyle siyasî, bir yönüyle irşatçı, bir yönüyle de dilci ve edebiyatçı kimliğine sahiptir. Bütün ilmî, siyasî ve irşâdî faaliyetlerini Bekir Sami Paşa ve Islâh-ı Medâris-i İslâmiyye medreseleri merkezinde şekillendiren Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi İslam Hukuku’na ilişkin eserler kaleme almıştır. Bu eserler dışında müellife ait üç de manzum eser bulunmaktadır. Bu manzum eserlerden biri Hz. Peygamber için telif edilmiş bir n’at, diğeri müellifin dönemin siyâsî atmosferinde kardeşinin idam edilmesi üzerine yazdığı siyasî içerikli bir kasîde, bir diğeri ise miras bahislerini anlattığı manzum ferâiz-nâmedir. Bu çalışmada önce müellifin hayatına ilişkin bilgi verilmiş, peşi sıra zikredilen üç şiir şekil ve muhteva açısından detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
Poems of Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi In the transition process from Otoman Empire to Turkish Republic, Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi who was emerged as an important figure, was an Ottoman intellectual who was so effective around. As he was a teacher on one hand he was also a politician, a sheikh and a linguist on the other. Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi who has shaped his all scientific, political and preaching activities in the centre of the Bakr Sami Pasha and Islah-ı Madarıs-ı Islamıyya madrasas, wrote prose books about Islamic Law. Apart from these Works there are three verse books written by him. One of these three poems is an eulogy written for Prophet Muhammad, the other one is an other eulogy with a political content written after his little brother is punished with execution in the chaotic political atmosphere. The last poem is a faraız-nâme which he wrote about heritage issues in Islamic Law. In this study first we gave information about the life of Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi, then we examined these three poems in terms of content and form in detail.

Anahtar Kelimeler

Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi, Şiir, Kasîde, Kasîde, Sülâfetü’l
Sheikhzade Ahmet Ziyâ Efendi, Poem, Kasîda-ı Daliyya, Kasîda-ı Lâmiyya, Sulâfa Al-Farâiz

Kaynakça

  • Ahmed Ziya Efendi, İslam Hukuku’nun Genel İlkeleri (Kavâid-İ Külliye Şerhi), (Haz. Prof. Dr. Ali Osman Koçkuzu), Esra Yayınları, İstanbul 1996.
  • Ahmed Ziya Efendi, Kaside-i Ziyaiyye, (Terc. İlhan Armutçuoğlu), Erkam Kitabevi Dağıtım ve Neşriyat, 1983.
  • Ahmed Ziya Efendi, Ucâletü’l-Ferâiz, [y.y., t.y.].
  • Ahmed Ziya Efendi, Sülâfetü’l-Ferâiz, [y.y., t.y.].
  • Akkuş, Mehmet, Hz. Peygamber’e Na’tlar (Divân-ı Nu’ût-I Salâhî), Kariyer Matbaası, Ankara 1999.
  • Arabacı, Caner, “1900-1924 Yılları Arası Konya Medreseleri”, Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya 1996.
  • Gürtaş, Ahmet, “Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi ve Kasîde-i Dâliyye’si”, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Yıl: 1999, Sayı: 9, s. 81-149.
  • Bilgili, İsmail, “Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi’nin Hayatı Ve ‘Emâli’l-Vesâyâ’ Adlı Eseri”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Konya 2008, Sayı 12, s. 301-344.
  • Bilgili, İsmail, “Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi’nin ‘Ucâletü’l-Ferâiz’ Adlı Eseri”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, Konya 2013, Sayı 21, s. 395-408.
  • Bilgili, İsmail, “Bir Eğitimci Olarak Şeyhzâde Ahmed Ziya Efendi”, Merhaba Akademik Sayfalar (Bir Eğitimci Olarak Ahmed Ziyâ Efendi [1874-1925] Özel Sayısı), C. 14, S. 8, (Haz. M. Ali Uz – Serdar Ceylan), 26 Mart 2014 Çarşamba, s. 115-128.
  • Halil B. Ahmed El-Ferâhîdî, Kitâbü’l-Ayn, (Tertib Komisyonu: Davud Sellûm vd.), Mektebetü Lübnân Nâşirûn, Lübnan Beyrut, 2004.
  • Kırbıyık, Mehmet, “Klasik Türk Edebiyatı Öğretici Manzum Eserleri Üzerine Bazı Düşünceler”, International Symposium On Changes and New Trends in Education, Nowember 22-24 Konya 2013, Volume III, S. 1-7.
  • Kiremitçi, Ferdi, “Klasik Türk Edebiyatında Öğretici Eserler: Tanım, Tasnif, Örnek Metin”, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi [TAED], Erzurum 2015, S. 54, s. 313-352.
  • Koçkuzu, Ali Osman, Paşa Dairesi -Fahrettin Kulu ve Hacıveyiszâde Mustafa Kurucu Hoca Efendilerin Hayatı-, Konya 2004.
  • Nazîm, Dîvân-I Belâgat-Unvân-ı Nazîm, Neşr: Mehmed Nâil, İstanbul 1257/1841.
  • Savran, Ahmet, “İmruülkays b. Hucr”, DİA, İstanbul 2000, C. 22, s. 237-238.

Detaylar

Sayı
Cilt: 16, Sayı: 2, Kış 2016
Geliş Tarihi
16.10.2016
Kabul Tarihi
13.11.2019
Yayın Tarihi
31.12.2016
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
İslam Tarihi ve Sanatları,
Türk-İslam Edebiyatı

Nasıl Atıf Yapılır

Ak, Murat. “Şeyhzâde Ahmed Ziyâ Efendi’nin Şiirleri”. Marife 16/2. 31 Aralık 2016. 275-293. https://doi.org/10.33420/marife.436292.
Özet Görüntüleme: 1
PDF İndirme: 4

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: