Araştırma Makalesi

Teşehhütte Şehâdet Parmağının Durumu

The Situation of Index Finger at Pray

Özet

Zaman zaman aynı safta namaz kılan Müslümanların teşehhüt anında sağ ellerinin parmakları ile ilgili farklı uygulamalar yaptıklarına şahit olunmaktadır. Hatta parmağını ne zaman ve nasıl kardırdığından hangi mezhebe mensup olduğu da rahatlıkla anlaşılmaktadır. "Namazı benden gördüğünüz gibi kılın!" buyuran bir peygambere mensup bu insanların aynı kaynaktan beslenmelerine rağmen aralarında bu fark/farklar nereden kaynaklanmaktadır? Bilindiği gibi Kur’an-ı Kerim namazın farzlarından bahsetmekte ve ayrıntıya girmemektedir. Bu konuda ayrıntılar ise hadislerde daha çok da sahabe sözleri olan mevkuf rivayetlerdedir. Müslümanın gayesi elbette peygamberinin kıldığı gibi namazını kılmaktır; çünkü böyle yapıldığı zaman maksat hâsıl olmaktadır. Hz. Peygamber’in namaz kıldığı gibi bir namaz elbette onun namaz tariflerinden ve sahabenin onda gördüklerinden anlaşılacaktır. Bu konuda temel kriter de hadislerdir. Biz de bu makalede mezhebî görüşlere girmeden teşehhüt anında yapılan el ve parmakların durumu ve bu mezkur uygulamalardan hangisinin hadislere daha uygun olduğunu araştıracağız.
From time to time, it is witnessed that Muslims who practice prayers in the same stage have different applications about the fingers of the right hand at the time of the promulgation. In fact, it is easy to understand when and how your finger was raised and to which denomination it belongs. Where do these differences come from, even though these people believing in the same prophet who say "perform the prayer as you see me,"? As it is known, the Qur'an mentions the essentials of prayer and does not get into details. The details of this subject are the accounts of mevkuf, which are the words of the companions in the hadiths. Of course the Muslim's will is to pray as the Prophet did; because when it is done like this, Muslims can reach their purpose. How Muslims must pray can be course be understood from the prophet’s prayer and his recipes and his companionship’s practises. Hadiths are the basic criteria in this regard. In this article, we can see that the situation of hands and fingers made during the pray without entering divisional different points of views and we will investigate which of these movements in the meantime are more appropriate for the hadiths.

Anahtar Kelimeler

Hadis, Namaz, Teşehhüt, İşaret Parmağı
Hadith, Prayer, To Sit İn Prayer, Index Finger

Referanslar

  • Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel b. Hilâl b. Esed eş-Şeybânî, el-Müsned, I-VI, İstanbul, 1982/1402.
  • Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel b. Hilâl b. Esed eş-Şeybânî, Müsnedü el-İmam Ahmed b. Hanbel, I-XLV, Thk. Şuayb Arnaûd-Adil Mürşid, 1. Basım, Müessesetü’r-Risâle, By. 1421/2001.
  • Aliyyü’l-Kârî, Ebü’l-Hasen Nureddin el-Molla el-Heravî, Mirkâtü’l-Mefâtîh Şerhu Mişkâtü’l-Mesâbîh, I-IX, 1. Basım, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1422/2002.
  • A’zamî, Ebû Abdurrahman Muhammed Eşraf b. Emir b. Ali b. Haydar, Avnu’l-Ma’bûd Şerhu Süneni Ebî Dâvûd, I-XIV, 2. Basım, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, 1415.
  • Azîmâbâdî, Ebû Abdurrahman Muhammed Eşref b. Emir b. Ali b. Hıdır, Avnu’l-Ma’bûd Şerhu Sünen’i Ebû Dâvûd, I-XIV, 2. Basım, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut,1415.
  • Balcı, İsrâfil, Hz. Peygamber ve Namaz, 5. Basım, Ankara Okulu Yayınlar, Ankara, 217.
  • Beyhakî, EbûBekrAhmed b. el-Huseyin b. Ali b. Musa el-Hüsrevcirdî el-Horasânî, es-Sünenü’l-Kübra, thk. Muhammed Abdülkadir Atâ, I-X, 3. Basım, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, 1424/2003.
  • Bezzâr, Ebû Bekr Ahmed b. Amr b. Abdülhâlık b. Hallâd b. Ubeydullah, Müsnedü’l-Bezzâr, Thk. Mahfûz Abdurrahman Zeynüllah- Adil b. Sâd-Sabri Abdulhâlık, I-XVIII, 1. Basım, Mektebetü’l-Ulûm ve’l-Hıkem, Medine, 1988/2009.
  • Buhârî, Ebû Abdillah Muhammet b. İsmail, el-Câmiu's-Sahîh, I-VIII, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1401/1981.
  • Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdurrahman b. Fazl b. Behram, es-Sünen, Çağrı Yayınları, I-II, İstanbul, 1992.
  • Ebû Dâvûd, Süleyman b. Eş'as es-Sicistanı el-Ezdî, es-Sünen, I-V, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1401/1981.
  • Elbânî, Ebû Abdurrahman Muhammed Nâsıruddin b. el-Haccâc Nuh b. Necâtî b. Âdem, Tamâmü’l-minne fi’t-Ta’lîkalâ Fıkhi’s-Sünne, 5. Basım, Dâru’r-Râye, By, Ty.
  • Heysemî, Ebü’l-Hasen Nuruddin Ali b. Ebî Bekr b. Süleyman, Mecmeu’z-Zevâid ve Menbeu’l-Fevâid, I-X, Thk. Husâmüddin el-Kutsî, Mektebetü’l-Kuds, Kahire, 1414/1994.
  • Humeydî, Ebû Bekr Abdullah b. ez-Zübeyr b. Isa b. Ubeydullah el-Kuraşî, Müsnedü’l-Humeydî, Thk. Hasan Selim Esed ed-Dârânî, I-II, 1. Basım, Dâru’s-Sekâ, Dımaşk, 1996.
  • İbn Abdilber el-Kurtubî, Ebû Ömer Yusuf b. Abdillah b. Muhammed, el-İstizkâr, Sâlim Muhammed Atâ-Muhammed Ali Muavvad, I-IX, 1. Basım, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, 1421/2000.
  • İbn Âbidin, Muhammed Emin, “Teşehhütte [Şahadet Parmağıyla İşaret Esnasında Diğer] Parmakların Yumulması Hususunda Şüphenin Giderilmesi”, çev: Şenol Saylan-Yusuf Yiğit, KTÜİFD 4, sy. 2, (Güz 2017): 183-213.
  • İbn Âşûr, Muhammed et-Tâhir b. Muhammed b. Muhammed et-Tâhir, Menâsıdü’ş-Şerîati’l-İslâmiyye, I-III, Thk. Muhammed el-Habîb İbnü’l-Hoca, Vüzâratü’l- Evkâf ve’ş-Şüûni’l-İslâmiyye, Katar, 1425/2004.
  • İbn Balbân, Emir Alauddin Ali el-Fârisî, Sahîhu İbn Hıbbân bi Tertibi İbn Balbân, Thk. Şuayb Arnaût, I-XVIII, 2. Basım, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1414/1993.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fadl Ahmed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed, Tehzîbu’t-Tehzîb, I-XII, 1. Basım, Matbatu’d-Dâiratu’l-meârifi’n-Nizâmiyye,Hindistan, 1326.
  • İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fadl Ahmed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed, Takrîbü’t-Tehzîb, thk. Muhammed Avvâme, 1. Basım, Dâru’r-Raşîd, Suriye, 1406/1986.
  • İbn Hıbbân el-Bustî, Ebû Hâtim Muhammed b. Hıbbân b. Ahmed b. Hıbbân b. Muâz b. Ma’bed et-Temîmî, es-Sikât, I-IX, thk. Muhammed Abdulmuîd Hân, Dâiratu’l-Meârifi’l-Osmaniyye, Hindistan, 1393/1973.
  • İbn Hıbbân el-Bustî, Ebû Hâtim Muhammed b. Hıbbân b. Ahmed b. Hıbbân b. Muâz b. Ma’bed et-Temîmî, Meşâhîru Ulemâi’l-Emśâr ve A’lâmu Ulemâi’l-Aktâr, Thk. Merzûk Ali İbrahim, 1. Basım, Dâru’l-Vefâ, Mansûra,1411/1991.
  • İbn Huzeyme, Ebû Bekr Muhammed b. İshâk, Sahîhu İbn Huzeyme, Thk. Muhammed Mustafa el-A’zamî, I-II, 3. Basım, el-Mektebetü’l-İslâmiyye, By. 1424/2003.
  • İbn Mâce, Ebû Abdullah b. Yezid el-Kazvinî, es-Sünen, I-II, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1401/1981.
  • İbn Melek, Muhammed b. Izzüddin Abdüllatif b. Abdilaziz b. Emînüddin b. Firiştâ, Şerhu Mesâbihu’s-Sünne Li’l- İmam Beğâvî, Nureddin Tâlib, I-VI, 1. Basım, İdâratü’s- Sekâfeti’l-İslâmiyye, By. 1433/2012.
  • Mizzî, Yusuf b. Abdirrahman b. Yusuf, Tehzîbu’l-Kemâl fî Esmâi’r-Ricâl, I-XXXV, Thk. Beşşâr Avvâd Ma’rûf, Beyrut, 1400/1980.
  • Mübârekfûrî, Ebü’l-Alâ Muhammed Abdurrahman b. Abdurrahim, Tuhfetü’l-Ahvezî bi Camiı’t-Tirmizî, I-X, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, ty.
  • Mübârekfûrî, Ebü’l-Hüseyin Ubeydullah b. Muhammed Abdüsselam b. Hân Muhammed b. Emânullah b. Husâmüddin, Mirâtü’l-Mefâtîh Şerhu Mişkâtü’l-Mesâbîh, I-IX, 2. Basım, İdâratü Bühûsü’l-Ilmiyye, Hindistan, 1404/1984.
  • Münâvî, Zeynüddin Muhammed el-Meduv, Feyzü’l-Kadîr Şerhu el-Câmiu’s-Sağîr, I-VI, 1. Basım, el-Mektebetü’t-Ticâriyyetü’l-Kübrâ, Mısır, ty.
  • Müslim, Ebü'l-Hüseyin Müslim b. Haccac el-Kureyşî, el-Câmiu’s-Sahih, I-III, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1981/1401.
  • Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şuayb b. Ali el-Horasânî, es-Sünen, I-V, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1981/1401.
  • Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şuayb b. Ali el-Horasânî, es-Sünenü’l-Kübra, thk. Hasen b. Abdülmünım, I-XII, 1. Basım, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1421/2001.
  • Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Muhyiddin Yahya b. Şeref, el-Menhec Şerhu Sahîhi Müslim b. Haccâc, 2. Basım, Dâru ihyâi’t-Türasi’l-Arabî, Beyrut, 1392.
  • Taberânî, Süleyman b. Ahmed b. Eyyûb, ed-Duâu li’t-Taberânî, Thk. Mustafa Abdulkadir Atâ, 1. Basım, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, 1413.
  • Tirmizî, Ebû İsâ Muhammed b. İsâ b. Sevre, es-Sünen, I-V, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1401/1981.
  • Tuzcu, Recep, Namazın Teşri Süreci ile İlgili Rivayetlerin Kronolojik Değerlendirmesi, Damla Matbaası, Gaziantep, 2014.
  • Sâbık, Seyyid, Fıkhu’s-Sünne, I-III,3. Basım, Dâru’l-Kitabi’l-Arabî, Beyrut, 1397/1977.
  • Sübkî, Mahmud Muhammed Hattâb, ed-Dinü’l-Hâlis ev İrşâdü’l-Halk ilâ Dini’l-Hak, I-IX, Thk. Emin Mahmud Hattâb, 4. Basım, el-Mektebetü’l-Mahmûdiyye es-Sübkiyye, By., 1397/1977.
  • Şâfiî, Ebû Abdillah Muhammed b. İdris b. El-Abbâs b. Osmân b. Şafiı b. Abdulmüttalib b. Abdümenâf el-Muttalibî el-Kuraşî el-Mekkî, el-Müsned, Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut, 1400.
  • Vellevî, Muhammed b. Ali b. Âdem b. Musa, Zehîru’l-Ukbâ fî şerhı’l-Müctebâ, I-XLII, 1. Basım, Dâru’l-Mi’râc, By. 1416/1996.
  • Ya’murî, Ebü’l-Feth Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed, Şerhu’t-Tirmizî, “en-Nefhu eş-Şezzî Şerhu Camiı’t-Tirmizî”, Thk. Ebû Câbir el-Ensârî- Abdülaziz Abû Rihle- Sâlih el-Lehhâm, I-IV, 1. Basım, Dâru’s-Samîî, Riyat, 1428/2007.
  • Zehebî, Semsüddin Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Osman b. Kaymâz, Mîzânu’l-İ’tidâl fî Nakdi’r-Ricâl, I-IV, Thk. Ali Muhammed el-Becâvî, 1. Basım, Dâru’l-Ma’rife, Beyrut, 1382/1963.
  • Zehebî, Semsüddin Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Osman b. Kaymâz, el-Muğnî fi’d-Duafâ‘, Thk. Nureddin Itr. By., Ty.

Detaylar

Sayı
Cilt: 18, Sayı: 1, Yaz 2018
Gönderildi
18.04.2018
Yayınlanmış
30.06.2018
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Hadis

Nasıl Atıf Yapılır

Karabacak, Mustafa. “Teşehhütte Şehâdet Parmağının Durumu”. Marife 18/1. 30 Haziran 2018. 215-230. https://www.marife.org/marife/article/view/802.