Araştırma Makalesi

Şerif Murtazâ’nın Emâlî’sinde Şiirle İstişhad Metodu

Sherif Murtaza's Method in His Work "Emali"

Özet

Kur’an’daki bazı ifade ve kullanımların Arap dili açısından izaha muhtaç olduğu ve bu izahı yapmakta referans olarak sahabe zamanından itibaren Arap şiirinin kullanılageldiği bilinmektedir. Zaman içerisinde "istişhat" olarak kavramlaşan bu izah çabası, erken dönemden itibaren belli bir disipline girmiş ve gelişmiştir. Hicri 4. Yüzyılda Abbasiler döneminin önde gelen ilmi şahsiyetlerinden Şerif Murtaza Emâlî adlı eserinde, anlaşılmasında güçlük "müşkil" bulunan ayet ve hadislerin izahında Arap şiirini referans göstermiş, istişhada yoğun bir şekilde yer vermiştir. Arap olmayan unsurların İslam’a girişi ve fasih Arap dilinin bundan etkilenmesi sonucu bazı ayetlerin anlaşılmasında yaşanan problemin çözümü olarak özellikle cahiliye şiirindeki kullanımları esas almıştır. Bu makale, Şerif Murtaza’nın eserindeki istişhat yöntemini araştıracaktır.
It is a well-known fact that some expressions and uses of the Qur'an are in need of the sight of the Arabian language and that Arab poetry is used as a reference from the time of companions. This interpretation, which has been conceptualized as "consultation" over time, has entered into a certain discipline since the early period. In the 4th century Hijri made a reference to Arab poetry in the light of verses and hadiths which were difficult to understand in the work of Şerif Murtaza al-Alâlî, one of the leading scholars of the Abbasids period. The entry of non-Arabic elements into Islam and the influences of the Arabic language on it are based on the use of poetry in particular, as a solution to the problem of understanding some of the resulting verses. This article will investigate the method of consultation by Sherif Murtaza.

Anahtar Kelimeler

Şerif Murtaza, Emâlî, Kur’ân Müşkilleri, Arap Edebiyatı, İstişhat
Charef Murtaza, Emali, Quran’s Muskhils, Arabic Literature, Istishat

Referanslar

  • Arpa, Abdulmuttalip, “Şiirle İstişhâd Yöntemi Açısından Kurtubî’nin El’câmi’ Li-Ahkâmi’l-Kur’an Tefsir”, The Journal of Academic Social Science Studies, 6/ 7 (2013): 91-119.
  • Bağdâdî, Abdulkâdir, Hızânetu’l-Edeb ve lübbü lübâbi lisâni’l-Arab, tah: Abdusselâm Muhammed Hârûn, Mektebetu’l-Hâncî, 1997-1418.
  • Ergüven, Şehabettin, “Arap Dilinde Lahnʹın Ortaya Çıkışı Ve İlk Görüntüleri”, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6/11 (2007): 155-183.
  • Eroğlu, Ali, “Kur'ân-ı Kerim'in Tefsiri ve Maânil-Kur'ân Müelliflerinin Kur' an Tefsiri'ne Getirdikleri”, Ekev Akademi Dergisi, 6/10 (2002): 41/51.
  • Ferrâ, Ebû Zekeriyya Yahya b. Ziyad, Maâni’l-Kur’ân, I-II, Alemu’l-Kutub, Beyrut, 3. B., 1403/1983.
  • Hamevi, Yâkût, Mu’cemu’l-Udebâ, tah: İhsân Abbâs, Dâru’l-garbi’l-İslâmi, 1. Baskı, Beyrut, 1993.
  • İbn Hallikân, el-Vefeyâtu’l-a’yân, tah: İhsân Abbâs, Dâru sâdir, Beyrut, 1970.
  • İbn Kesir, Tefsîru’l-Kur’âni’l-azîm, tah: Sâmî b. Muhammed es-Selâme, Dâru Taybeli’n-Neşr, Suudi Arabistan, 1997.
  • İbn Atiyye, el-Muharraru’l-vecîz, tah: Abdüsselam Abdüşşâfî, Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye, Lübnan, 2001.
  • İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Muslim, Te'vîlu Muşkili'l-Kur'ân, Daru ihyai kutubi'I-Arabiyye.
  • İbn Teymiye, el-İklîlfi’l-muteşâbihve’t-te’vîl, Dâru’l-eymân, İskenderiye.
  • Kiraz, Celil, Şerif Murtaza’nın Emâlî’sinde Kur’an Müşkilleri ve Müteşabihleri, EminYayınları, Bursa, 2010.
  • Ma’tûk, Ahmed Muhammed, eş-Şerîf el-Murtazâ, Hayatûhû, sekâfetuhû, edebuhû ve nakduhû, el-Muessesetu’l-Arabiyyeli’d-dirâseti v e’n-neşr, Beyrut, 2008.
  • Muhammed, Mahcûn el-Hasan, “Kur’ân’ı Kerîm’de İltifât Sanatı: Faydaları ve Amaçları”, çev: Mustafa Şentürk, Kasım Altuntaş, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (Erişim: 13.04.2018);.
  • Öz, Mustafa, “Tusi, Ebu Ca’fer”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul 2012, XXXXI.
  • Özdemir, Abdurrahman, “Kadim bir Söz Sanatı: İltifat ve Kur’an’da İltifat Örnekleri”, İslâmî İlimler Dergisi, 1/2 (2006): 151-160.
  • Şerif Murtaza, Emâlî, Mektebetu’l-asriyye, Beyrut 2004.
  • Yavuz, Yusuf Şevki, “İbn Fûrek”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul, 2012, XXIX.
  • Yüksel, Ahmet, “Arap dilinde İltifat Sanatının Tarihi Seyri Üzerine Bir İnceleme”, OMÜİFD, 28 (2010): 63-85.

Detaylar

Sayı
Cilt: 18, Sayı: 1, Yaz 2018
Gönderildi
21.02.2018
Yayınlanmış
30.06.2018
Dergi Bölümü
Araştırma Makalesi
Bilim dal(lar)ı
Temel İslam Bilimleri,
Arap Dili ve Belağatı

Nasıl Atıf Yapılır

Arslan, Adnan. “Şerif Murtazâ’nın Emâlî’sinde Şiirle İstişhad Metodu”. Marife 18/1. 30 Haziran 2018. 279-296. https://www.marife.org/marife/article/view/805.