Mefâtîhu’l-ulûmʼda Nahiv Bâbı

The Chapter On Grammar In the Kitāb Mafātīḥ al-‘Ulūm

Öz

Bu çeviri makale, Hârizmî'nin Mefâtîhu’l-ulûm adlı eserinde bulunan nahiv bâbı hakkında Wolfdietrich Fischer tarafından yazılmıştır. Bu nahiv bölümü Mefâtîh'in üçüncü bâbını oluşturmaktadır. Burada Halîl b. Ahmed’in kullandığı ve başka kaynaklarda bulunmayan terimler analiz edilerek, kimi zaman Sîbeveyhi’ninkilerle kıyaslanmıştır. Ayrıca metnin önemi şudur: Yunan düşünürlerinin sesbilimle alakalı terim ve yaklaşımlarının Müslüman dilcilerinki ile paralellik arz ettiği vurgulanmakta, Arap nahvi üzerindeki Yunan etkisinin Arap dil çalışmalarının daha erken dönemlerine kadar izdüşümlerinin olduğu dile getirilmektedir. Makale hicrî dördüncü yüzyılda yaşanan nahiv-mantık tarışmalarının anlaşılmasına katkıda bulunacaktır.
This translated article has been written by Wolfdietrich Fischer about the chapter of Syn-tax/Nahw at Mafātīḥ al-ʿUlūm which is Al-Khwārizmī’s work. This chapter of Syntax/Nahw constitutes the third chapter of Mafātīḥ. The terms used by al-Khalīl ibn Aḥmad and didn’t exist in the other sources have been analysed, and sometimes have been compared with the terms of Sībawayhi. It has also the importance as it emphasizes that the Greek philosophers’ terms and approachs about phonetics have parallelism with the Muslim’s ones. However it has been mentioned that the Greek impact on Arabic grammar have projections until the ear-lier periods of Arabic language studies. This article may be a contribution to the understan-ding of the discussions between grammar and logic which were experienced in the fourth century of the Hegira.

Anahtar Kelimeler

Hârizmî, Mefâtîhu’l, Sîbeveyhi, Halîl b. Ahmed, Nahiv Terimleri
Al-Khwārizmī, Mafātīḥ Al-ʿulūm, Sībawayhi, Al-Khalīl İbn Aḥmad, Grammatical Terms

Kaynakça

  • Bakalla, Muhammad Hasan, A Chapter from the History of Arabic Linguistics, Ibn Jinnī, an early Arab Muslim phonetician: An Interpretive study of his life and contribution to linguistics, London-Taipei, 1982.
  • Carter, Michael G., Arab Linguistics: An introductory Classical texts with translation and notes, John Benjamins (Studies in the History of Linguistics: 24), Amsterdam 1981.
  • Endress, Gerhard, “al-Munâzara beyne’l-mantıki’l-felsefî ve’n-nahvi’l-Arabî”, Journal for the History of Arabic Science 1 (1977): 320-321, 339-351; 2 (1978): 156, 181-192.
  • Hârizmî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed, Kitâbu Mefâtîhi’l-ulûm, thk. G. Van Vloten, Lugduni-Batavorum 1895.
  • İbn Cinnî, Ebu’l-Feth Usmân, Sirru sinâati’l-irâb, thk. Mustafâ es-Sakâ v. dğr., Kahire 1954.
  • İbn Sînâ, Ebû Alî el-Hasen b. Abdillah. Mehâricu’l-hurûf ve esbâbu hudûsi’l-hurûf, thk. P. N. Hânlarî, Tahran 1329.
  • Margoliouth, David Samuel. “The Discussion between Abu Bishr Matta and Abu Sa'id al-Sirafi on the Merits of Logic and Grammar”, JRAS (1905): 79-129.
  • Reuschel, Wolfgang, Al-Ḫalīl Ibn-Aḥmad, der Lehrer Sībawayh, als Grammatiker, Berlin 1959.
  • Schwyzer, Eduard, Griechische Grammatik, München 1939.
  • Semaan, Khalil I., Arabic Phonetics: Ibn Sīnā’s Risālah on the points of articulation of speech-sounds translated Medieval Arabic, Lahore 1963.
  • Sîbeveyhi, Ebû Bişr Amr b. Usmân, el-Kitâb, Bulak 1316-1317.
  • Sîrâfî, Ebû Saîd el-Hasen b. Abdillah, Ahbâru’n-nahviyyîni’l-Basriyyîn, thk. M. A. Hafâcî, Kahire 1955.
  • Vollers, Karl, “The system of Arabic sounds as based upon Sībawayh and Ibn Yaʿīš”, Transactions of the Ninth International Congress of Orientalists London 1892, London 1893, II, 130-156.

Detaylar

Sayı
Cilt: 18, Sayı: 1, Yaz 2018
Geliş Tarihi
06.04.2018
Kabul Tarihi
15.11.2019
Yayın Tarihi
30.06.2018
Dergi Bölümü
Çeviri
Bilim dal(lar)ı
Belirlenmemiş,
Belirlenmemiş

Nasıl Atıf Yapılır

Fischer, Wolfdietrich - Arslan, İclal - Nalçakan, Zübeyt. “Mefâtîhu’l-ulûmʼda Nahiv Bâbı”. Marife 18/1. 30 Haziran 2018. 297-305. https://doi.org/10.33420/marife.413189.
Özet Görüntüleme: 15
PDF İndirme: 9

Dosya İndirmeleri

Dosya indirme bilgisi bulunmuyor.
DergiPark İstatistikleri: